Model zarah menyatakan bahawa semua jirim terdiri daripada zarah halus yang sentiasa bergerak, dan susunan serta tenaga zarah itu menerangkan keadaan jirim. Modul ini menukar idea itu menjadi penerangan yang boleh anda tulis: mengapa bau merebak, mengapa cerek mendidih, mengapa graf menjadi mendatar dan mengapa gas menolak bekasnya.
Ia modul awal dalam panduan belajar Kimia kerana topik kemudian, termasuk kadar tindak balas dan perubahan tenaga, menggunakan semula penaakulan yang sama. Semak sukatan pelajaran Cambridge IGCSE Chemistry 0620 semasa bagi tahun peperiksaan anda untuk mengesahkan skop yang tepat.
Apakah yang patut anda tahu dahulu?
Anda patut tahu bahawa jirim wujud sebagai pepejal, cecair dan gas, dan boleh membaca jadual serta graf garis mudah. Anda patut tahu bahawa suhu diukur dalam °C. Anda belum perlu tahu formula kimia, walaupun pelajaran terakhir menggunakan formula H₂O.
Contoh orientasi
Ambil 18 g ais pada 0 °C dan panaskan secara sekata sehingga menjadi stim. Nombornya direka untuk ilustrasi.
Langkah 1, zarah. Setiap peringkat mengandungi molekul H₂O yang sama. Jisimnya kekal 18 g sepanjang proses, iaitu 1 mol, kerana jisim molar H₂O ialah 2 × 1 + 16 = 18 g/mol.
Langkah 2, graf. Suhu naik, kemudian mendatar semasa ais melebur, naik semula sebagai cecair, kemudian mendatar semasa mendidih. Bahagian mendatar ialah tempat tenaga mengubah jarak zarah, bukan kelajuannya.
Langkah 3, apa yang berbeza. Dalam ais, zarah bergetar pada kedudukan tetap. Dalam air cecair, zarah bergerak melepasi satu sama lain. Dalam stim, zarah berjauhan dan bergerak laju, itulah sebabnya gas merebak dan menolak dinding.
Satu contoh ini sudah menggunakan empat daripada lima pelajaran: resapan, pendidihan, lengkung pemanasan dan tekanan.
Dalam urutan apakah anda patut mempelajari pelajaran?
- Terangkan resapan menggunakan gerakan zarah: mulakan di sini, kerana gerakan rawak ialah asas bagi semua yang lain.
- Bezakan pendidihan daripada penyejatan: ini menerapkan idea yang sama pada cecair dan menajamkan dua istilah yang mudah tertukar.
- Tafsir lengkung pemanasan: ini mengaitkan tenaga, suhu dan keadaan dalam satu graf.
- Kaitkan tekanan dengan perlanggaran zarah: ini menerangkan kelakuan gas dengan kekerapan dan daya perlanggaran.
- Bezakan perubahan bahan daripada perubahan jarak: ini menghalang perubahan keadaan disalah anggap sebagai perubahan kimia.
Kemudian ambil set latihan campuran dan catat kesilapan dalam log kesilapan dan baris gilir ujian semula.
Apakah perangkap yang lazim?
- Menyatakan takrifan apabila soalan meminta penerangan.
- Menyatakan zarah berhenti bergerak apabila resapan tamat atau apabila bahan sejuk.
- Menganggap pendidihan sebagai penyejatan laju.
- Membaca bahagian mendatar sebagai tiada pemanasan atau tiada perubahan.
- Menyatakan zarah mengembang apabila dipanaskan, bukannya bergerak lebih laju.
- Memecahkan air menjadi hidrogen dan oksigen apabila ia hanya mendidih.
Bagaimanakah anda patut menggunakan set latihan?
Tulis setiap jawapan dalam ayat penuh dahulu, kerana ini kemahiran penerangan. Kemudian buka jawapan berlangkah dan bandingkan penaakulan anda. Jadual akhir dalam set menghantar setiap kesilapan ke pelajaran yang membetulkannya.
Pelajaran terakhir memperkenalkan amaun dan persamaan seimbang. Guru mol dan nisbah persamaan serta pelatih penaakulan pengimbangan persamaan membolehkan anda menyemak kerja itu. Seterusnya dalam kursus ialah atom, unsur dan isotop.
Jika penerangan ialah tempat anda paling banyak kehilangan markah, guru dalam tuisyen Kimia dalam talian satu dengan satu boleh menangani pemilihan perkataan anda langkah demi langkah. Sekolah atau pusat peperiksaan anda kekal bertanggungjawab ke atas pendaftaran dan sebarang urusan amali.