Tunai dibayar bagi sesuatu perbelanjaan dan perbelanjaan bagi tahun itu ialah dua nombor berbeza, dan jurang antara keduanya dibina daripada baki pada awal dan akhir tahun. Ini ialah kaedah lejar penuh, dan ia muncul dalam soalan yang memberi akruan serta bayaran terdahulu awal dan akhir lalu meminta perbelanjaan, atau memberi perbelanjaan lalu meminta tunai dibayar.
Ia melengkapkan modul akruan dan bayaran terdahulu, dan menggunakan idea daripada memperuntukkan perbelanjaan kepada tempoh yang betul.
Mengapa baki awal penting?
Akruan atau bayaran terdahulu pada permulaan tahun ialah angka penutup tahun lalu. Ia sudah diuruskan dalam akaun tahun lalu, dan tunai yang menyelesaikannya bergerak tahun ini.
- Akruan awal ialah kos yang sudah dikenakan tahun lalu. Membayarnya tahun ini bukan perbelanjaan baharu.
- Bayaran terdahulu awal dibayar tahun lalu untuk manfaat tahun ini. Ia menjadi perbelanjaan tahun ini tanpa tunai baharu.
- Akruan akhir ialah kos tahun ini yang belum dibayar, jadi ia ditambah.
- Bayaran terdahulu akhir ialah kos tahun depan yang sudah dibayar, jadi ia dikeluarkan.
Bagaimanakah mencari perbelanjaan, langkah demi langkah?
- Buka akaun lejar dengan akruan awal pada belah kredit atau bayaran terdahulu awal pada belah debit.
- Catat tunai dibayar pada belah debit.
- Catat akruan akhir pada belah debit atau bayaran terdahulu akhir pada belah kredit, sebagai baki dibawa turun.
- Cari angka yang hilang. Item pengimbang ialah perbelanjaan yang dipindahkan ke penyata pendapatan.
- Semak bahawa kedua-dua belah berjumlah sama.
Contoh berlangkah
Kedai Aiman mempunyai akhir tahun 31 Disember 2025. Bagi cukai kadarnya: bayaran terdahulu awal RM 300, tunai dibayar RM 2,400 dan bayaran terdahulu akhir RM 450. Bagi elektriknya: akruan awal RM 280, tunai dibayar RM 3,300 dan akruan akhir RM 360.
Cukai kadar: perbelanjaan = 2,400 + 300 − 450 = RM 2,250. RM 300 berkaitan tahun ini walaupun dibayar tahun lalu, dan RM 450 milik tahun depan.
Elektrik: perbelanjaan = 3,300 − 280 + 360 = RM 3,380. RM 280 ialah kos tahun lalu, dan RM 360 ialah kos tahun ini yang belum dibayar.
Akaun elektrik:
| Debit | RM | Kredit | RM |
|---|---|---|---|
| Bank | 3,300 | 1 Jan Baki b/d (akruan) | 280 |
| 31 Dis Baki c/d (akruan) | 360 | 31 Dis Penyata pendapatan | 3,380 |
| 3,660 | 3,660 | ||
| 1 Jan Baki b/d (akruan) | 360 |
Kedua-dua belah berjumlah RM 3,660. Semakannya ialah perbelanjaan ialah angka pengimbang dan jumlah kedua-dua belah sama.
Kesilapan yang perlu diawasi
Kesilapan lazim ialah menggerakkan baki awal ke arah yang salah, iaitu menambahnya sedangkan ia patut ditolak.
Jawapan yang silap: Perbelanjaan elektrik = 3,300 + 280 + 360 = RM 3,940.
Pelajar menganggap setiap baki sebagai tambahan.
Pembetulannya ialah bertanya apa yang dilakukan setiap baki. RM 280 ialah kos tahun lalu yang dibayar tahun ini, jadi ia sudah berada dalam RM 3,300 dan mesti dikeluarkan: 3,300 − 280 + 360 = RM 3,380.
Jawapan silap itu terlalu tinggi RM 560. Jika jawapan kelihatan seperti tunai dibayar campur kedua-dua baki, berhenti dan semak setiap satu.
Semak diri anda
Cuba soalan ini di atas kertas, kemudian buka setiap jawapan.
1. Insurans: tunai dibayar RM 1,800, bayaran terdahulu awal RM 450, bayaran terdahulu akhir RM 600. Cari perbelanjaan.
Lihat jawapan
1,800 + 450 − 600 = RM 1,650.
2. Telefon: perbelanjaan ialah RM 1,540, akruan awal RM 120 dan akruan akhir RM 160. Cari tunai dibayar.
Lihat jawapan
Tunai dibayar = 1,540 + 120 − 160 = RM 1,500. Semak: 1,500 − 120 + 160 = 1,540.
3. Sewa: tunai dibayar RM 12,500, akruan awal RM 500, bayaran terdahulu akhir RM 1,000. Cari perbelanjaan sewa.
Lihat jawapan
Akruan awal ditolak kerana ia kos tahun lalu. Bayaran terdahulu akhir ditolak kerana ia milik tahun depan. 12,500 − 500 − 1,000 = RM 11,000.
Langkah seterusnya
Cuba semuanya bersama dalam set latihan akruan dan bayaran terdahulu. Jika anda selesa dengan kaedah ini, topik besar seterusnya ialah penghutang dan elaun. Alat latihan double entry dan lejar berguna untuk menguji susun atur lejar.
Guru kami boleh mendengar bagaimana anda menerangkan setiap baki dalam tuisyen Accounting dalam talian satu dengan satu, yang cepat memberitahu sama ada peraturan itu jelas atau sekadar dihafal.