Pendapatan diterima awal ialah wang yang diterima dalam tahun ini untuk sesuatu yang akan diberikan pada tahun kemudian. Hanya bahagian yang diperoleh dalam tahun itu ialah pendapatan. Baki ialah liabiliti semasa. Ia muncul dalam soalan sewa belum terima, yuran keahlian, langganan dan komisen, apabila bayaran pelanggan meliputi lebih daripada setahun.
Ia ialah bayangan cermin bagi perbelanjaan dibayar awal daripada mengira bayaran terdahulu daripada tarikh dan tergolong dalam akruan dan bayaran terdahulu.
Mengapa ia liabiliti dan bukan pendapatan?
Apabila pelanggan membayar awal untuk sesuatu perkhidmatan, perniagaan mempunyai wang tetapi masih berhutang kerja itu. Jika perniagaan berhenti beroperasi, ia masih berhutang perkhidmatan kepada pelanggan. Janji itu ialah liabiliti.
Bandingkan dua arah ini:
| Item | Perniagaan telah | Dalam penyata kedudukan kewangan |
|---|---|---|
| Perbelanjaan dibayar awal | Membayar untuk manfaat yang belum diterima | Aset semasa |
| Pendapatan diterima awal | Dibayar untuk perkhidmatan yang belum diberikan | Liabiliti semasa |
Dalam penyata pendapatan, terimaan awal mengurangkan pendapatan, manakala bayaran terdahulu mengurangkan perbelanjaan.
Bagaimanakah mengiranya, langkah demi langkah?
- Tulis jumlah yang diterima dalam tahun itu.
- Bahagikan dengan bulan yang dilindungi untuk mendapat pendapatan sebulan.
- Kira bulan yang diperoleh sehingga akhir tahun. Ini ialah pendapatan tahun itu.
- Kira bulan selepas akhir tahun. Ini ialah pendapatan diterima awal.
- Semak bahawa pendapatan campur jumlah awal sama dengan jumlah yang diterima.
Contoh berlangkah
Studio Tari Seri menyewakan sebuah bilik latihan. Pada 1 November 2025 satu kumpulan tarian membayar RM 1,800 untuk 6 bulan sewa bilik, meliputi November 2025 hingga April 2026. Akhir tahun ialah 31 Disember 2025.
Langkah 1, pendapatan sebulan: 1,800 ÷ 6 = RM 300.
Langkah 2, bulan diperoleh pada 2025: November dan Disember, iaitu 2 bulan. Pendapatan = 300 × 2 = RM 600.
Langkah 3, bulan awal: Januari hingga April 2026, iaitu 4 bulan. Pendapatan diterima awal = 300 × 4 = RM 1,200.
Langkah 4, semak: 600 + 1,200 = RM 1,800, iaitu jumlah yang diterima.
Akaun pendapatan sewa kelihatan seperti ini:
| Debit | RM | Kredit | RM |
|---|---|---|---|
| 31 Dis Pendapatan diterima awal c/d | 1,200 | 1 Nov Bank | 1,800 |
| 31 Dis Penyata pendapatan | 600 | ||
| 1,800 | 1,800 | ||
| 1 Jan Pendapatan diterima awal b/d | 1,200 |
Kedua-dua belah berjumlah RM 1,800. RM 1,200 ialah liabiliti semasa pada 31 Disember 2025, dan pada Januari 2026 ia dibawa turun pada belah kredit dan menjadi sebahagian pendapatan tahun itu apabila bulan-bulannya digunakan.
Kesilapan yang perlu diawasi
Kesilapan lazim ialah menganggap seluruh terimaan sebagai pendapatan, atau menunjukkan jumlah awal sebagai aset kerana ia kedengaran seperti sesuatu yang baik.
Jawapan yang silap: Pendapatan sewa RM 1,800. Pendapatan diterima awal RM 1,200 ditunjukkan sebagai aset semasa.
Pelajar menggunakan tunai diterima sebagai pendapatan, kemudian meletakkan jumlah awal pada belah yang salah dalam penyata kedudukan kewangan.
Pembetulannya ada dua bahagian. Pendapatan dalam penyata pendapatan ialah RM 600.
Bahagian pertama: untung dilebihkan RM 1,200 dalam jawapan yang silap. Bahagian kedua: RM 1,200 itu diletakkan di bawah liabiliti semasa, kerana studio berhutang sewa bilik.
Soalan yang membantu ialah “adakah perniagaan berhutang sesuatu kepada seseorang?” Jika ya, ia liabiliti.
Semak diri anda
Cuba soalan ini di atas kertas, kemudian buka setiap jawapan.
1. Gim Pantas menerima RM 4,800 pada 1 September 2025 untuk keahlian 12 bulan. Akhir tahun ialah 31 Disember 2025. Cari pendapatan bagi 2025 dan pendapatan diterima awal.
Lihat jawapan
Pendapatan sebulan = 4,800 ÷ 12 = 400. Diperoleh: September hingga Disember, 4 bulan, maka pendapatan = RM 1,600. Awal = 400 × 8 = RM 3,200. Semak: 1,600 + 3,200 = 4,800.
2. Sebuah kedai menerima komisen RM 2,500 sepanjang tahun. RM 400 daripadanya untuk perkhidmatan yang akan diberikan tahun depan. Berapakah pendapatan komisen bagi tahun itu?
Lihat jawapan
2,500 − 400 = RM 2,100. RM 400 ialah pendapatan diterima awal, iaitu liabiliti semasa.
3. Jika gim dalam Soalan 1 mengabaikan jumlah awal, berapakah untungnya dilebihkan?
Lihat jawapan
Sebanyak RM 3,200. Keseluruhan RM 4,800 akan dikira sebagai pendapatan, tetapi hanya RM 1,600 diperoleh pada 2025, dan 4,800 − 1,600 = 3,200.
Langkah seterusnya
Langkah berikut ialah melihat bagaimana semua pelarasan ini mengubah satu penyata penuh, dalam melaraskan penyata selepas akruan. Latih catatan dalam alat latihan double entry dan lejar, dan kembali ke gambaran keseluruhan modul apabila anda mahu melihat laluan penuh.
Pelajar sering memahami perbelanjaan dahulu dan pendapatan kemudian, atau sebaliknya. Guru kami boleh melihat arah mana yang anda terbalikkan dalam tuisyen Accounting dalam talian satu dengan satu.