Modal saham ialah wang yang dimasukkan oleh pemilik dan kekal dalam ekuiti (equity). Pinjaman ialah wang yang dipinjam daripada pemberi pinjaman dan ialah liabiliti. Kedua-duanya menambah baki bank, jadi perbezaannya terletak pada siapa yang membekalkan wang itu dan apa yang terhutang kepada mereka.
Perbezaan ini membuka perakaunan syarikat. Ia penting dalam setiap penyata kemudian, kerana ia menentukan sama ada sesuatu bayaran ialah faedah (perbelanjaan) atau dividen (bahagian untung).
Bagaimanakah dua sumber kewangan ini berbeza?
Apabila syarikat mengeluarkan saham biasa (ordinary shares), pembeli menjadi pemegang saham dan memiliki sebahagian syarikat. Syarikat tidak wajib membayar balik kepada mereka. Mereka menerima dividen hanya jika pengarah memutuskan untuk membayarnya.
Apabila syarikat meminjam, pemberi pinjaman berhak mendapat bayaran balik. Pemberi pinjaman menerima faedah pada kadar yang dipersetujui, dan faedah itu mesti dibayar sama ada tahun itu baik atau buruk.
| Ciri | Modal saham biasa | Pinjaman bank |
|---|---|---|
| Siapa membekalkan | Pemilik (pemegang saham) | Pemberi pinjaman |
| Di mana ia berada | Ekuiti | Liabiliti |
| Pulangan yang dibayar | Dividen, daripada untung | Faedah, satu perbelanjaan |
| Dibayar balik oleh syarikat | Biasanya tidak | Ya, mengikut tarikh dipersetujui |
| Kesan pada untung tahun itu | Tiada sehingga dividen diisytiharkan | Faedah mengurangkan untung |
Contoh berlangkah
Kenari Cycles Ltd ditubuhkan untuk membuka bengkel basikal. Ia memerlukan RM 60,000. Ia mengeluarkan 40,000 saham biasa pada RM 1 setiap satu secara tunai, dan meminjam RM 20,000 daripada bank pada kadar 8% setahun.
Langkah 1, catat terbitan saham. Debit Bank RM 40,000. Kredit Modal saham biasa RM 40,000. Pemilik telah memasukkan wang.
Langkah 2, catat pinjaman. Debit Bank RM 20,000. Kredit Pinjaman bank RM 20,000. Pemiutang telah memberi pinjaman.
Langkah 3, semak bank. 40,000 + 20,000 = RM 60,000 didebitkan ke Bank. Ini sepadan dengan RM 60,000 yang diperlukan syarikat.
Langkah 4, cari faedah setahun penuh. 8% daripada RM 20,000 = 20,000 × 8/100 = RM 1,600. Ini ialah perbelanjaan dalam penyata pendapatan, ditolak sebelum untung bagi tahun itu dikira.
Langkah 5, di mana setiap item berada pada akhir tahun.
| Item | Bahagian | Jumlah (RM) |
|---|---|---|
| Modal saham biasa | Ekuiti | 40,000 |
| Pinjaman bank (perlu dibayar dalam 5 tahun) | Liabiliti bukan semasa | 20,000 |
Jumlah kewangan yang dibekalkan: 40,000 + 20,000 = RM 60,000, dengan 2/3 daripada pemilik dan 1/3 daripada pemberi pinjaman.
Kesilapan yang perlu diawasi
Kesilapan biasa ialah menambah pinjaman kepada modal kerana “ini wang yang diberikan kepada perniagaan”.
Ekuiti yang salah: 40,000 + 20,000 = RM 60,000 modal saham.
Pelajar menganggap pinjaman sebagai wang pemilik. Ekuiti kini dilebihkan RM 20,000 dan liabiliti tiada.
Pembetulannya ialah bertanya “adakah orang ini menjangkakan bayaran balik, dan adakah dia pemilik?” Bank menjangkakan bayaran balik dan bukan pemilik, jadi ia liabiliti. Kesilapan kedua menyusul: apabila pinjaman berada dalam ekuiti, faedahnya RM 1,600 mudah dianggap sebagai dividen dan tidak dimasukkan dalam perbelanjaan, jadi untung turut dilebihkan.
Semak sendiri
Cuba soalan ini, kemudian buka setiap jawapan.
1. Sunway Stationery Ltd mengeluarkan 25,000 saham pada RM 1 setiap satu, dan meminjam RM 10,000 pada 6% setahun. Berapakah jumlah yang diterima syarikat, dan berapakah faedah setahun penuh?
Tunjukkan jawapan
Jumlah diterima: 25,000 + 10,000 = RM 35,000. Faedah: 10,000 × 6/100 = RM 600.
2. Kelaskan setiap satu sebagai ekuiti, liabiliti, perbelanjaan atau agihan untung: (a) modal saham biasa, (b) faedah pinjaman, (c) dividen, (d) pinjaman bank.
Tunjukkan jawapan
(a) ekuiti. (b) perbelanjaan. (c) agihan untung, iaitu bahagian untung yang dibayar kepada pemilik. (d) liabiliti.
3. Seorang pelajar menulis “Pinjaman daripada bank, RM 5,000” di bawah ekuiti. Di bahagian mana ia patut berada, dan mengapa?
Tunjukkan jawapan
Ia patut berada di bawah liabiliti. Bank ialah pemiutang yang menjangkakan bayaran balik dan bukan pemilik syarikat.
Ke mana pelajaran ini membawa anda
Seterusnya, lihat bagaimana untung yang kekal dalam syarikat terkumpul dalam mentafsir untung terkumpul. Untuk menguji di mana setiap catatan jatuh, pelatih double entry dan lejar membolehkan anda mencuba terbitan saham dan pinjaman langkah demi langkah, dan penjelajah asas peratusan membantu dengan kadar faedah.
Apabila bahagian dalam penyata syarikat masih nampak sama, guru kami boleh menyusunnya bersama anda. Lihat tuisyen Accounting dalam talian satu dengan satu.