Akaun modal rakan kongsi merekod jumlah yang dilaburkan dalam perniagaan, manakala akaun semasa merekod semua yang berlaku kepada bahagian rakan kongsi sepanjang tahun. Perbezaan ini penting apabila soalan menyatakan modal tetap.
Ia sebahagian daripada perakaunan perkongsian dan menyusul pengagihan untung mengikut perjanjian.
Apakah yang direkod oleh setiap akaun?
Dalam model modal tetap (fixed capital), akaun modal kekal pada jumlah yang dipersetujui. Ia berubah hanya apabila rakan kongsi memasukkan modal tambahan atau mengeluarkannya mengikut persetujuan.
Semua yang lain melalui akaun semasa:
| Catatan | Sisi akaun semasa |
|---|---|
| Baki pembukaan kredit | Kredit |
| Gaji | Kredit |
| Faedah ke atas modal | Kredit |
| Bahagian untung baki | Kredit |
| Ambilan | Debit |
| Faedah ke atas ambilan | Debit |
| Bahagian rugi | Debit |
Baki kredit bermaksud perniagaan berhutang kepada rakan kongsi. Baki debit bermaksud rakan kongsi telah mengambil lebih daripada yang dikreditkan. Jika soalan menyatakan modal berubah-ubah (fluctuating), ikut ayat soalan dan rekod semua item ini dalam satu akaun modal.
Contoh berlangkah
Rahim dan Mei menjalankan sebuah kedai perkakasan. Modal tetap mereka ialah Rahim RM60,000 dan Mei RM40,000.
Bagi tahun itu, bahagian untung telah dikira sebagai Rahim RM22,000 dan Mei RM14,000, tanpa gaji atau faedah.
Akaun semasa pembukaan ialah Rahim RM3,000 kredit dan Mei RM1,500 debit. Ambilan ialah Rahim RM20,000 dan Mei RM16,000.
Akaun semasa Rahim
| Butiran | Debit (RM) | Kredit (RM) |
|---|---|---|
| Baki pembukaan | 3,000 | |
| Bahagian untung | 22,000 | |
| Ambilan | 20,000 | |
| Baki penutup b/b | 5,000 | |
| Jumlah | 25,000 | 25,000 |
Akaun semasa Mei
| Butiran | Debit (RM) | Kredit (RM) |
|---|---|---|
| Baki pembukaan | 1,500 | |
| Ambilan | 16,000 | |
| Bahagian untung | 14,000 | |
| Baki penutup b/b | 3,500 | |
| Jumlah | 17,500 | 17,500 |
Baki penutup Rahim ialah RM3,000 + RM22,000 − RM20,000 = RM5,000 kredit. Baki Mei ialah −RM1,500 + RM14,000 − RM16,000 = −RM3,500, iaitu RM3,500 debit.
Petikan kunci kira-kira: modal RM60,000 + RM40,000 = RM100,000. Akaun semasa: Rahim RM5,000 ditambah, Mei RM3,500 ditolak, bersih RM1,500. Dana rakan kongsi berjumlah RM101,500.
Semakan: baki pembukaan bersih RM1,500 kredit, ditambah untung RM36,000, ditolak ambilan RM36,000, memberi RM1,500. ✓
Kesilapan yang perlu diawasi
Kesilapan lazim ialah mengepos ambilan ke akaun modal walhal soalan menyatakan modal tetap.
Catatan yang salah: Debit akaun Modal (Rahim) RM20,000; kredit Bank RM20,000.
Ini mengurangkan modal tetap, jadi modal tidak lagi sepadan dengan perjanjian, dan baki akaun semasa menjadi terlebih nilai.
Pembetulannya ialah mendebitkan akaun semasa. Tanya dahulu: “Adakah ini pelaburan dalam perniagaan, atau pergerakan tahunan untung dan ambilan?” Hanya yang pertama milik akaun modal tetap.
Semak sendiri
Cuba soalan ini di atas kertas, kemudian buka setiap jawapan.
1. Akaun semasa seorang rakan kongsi mempunyai baki pembukaan kredit RM2,000. Bahagian untung RM9,000 dan ambilan RM11,500. Cari baki penutup.
Tunjukkan jawapan
RM2,000 + RM9,000 − RM11,500 = −RM500.
Baki penutup RM500 debit.
2. Dalam modal tetap, akaun mana yang terjejas oleh (a) bahagian untung, (b) ambilan, (c) rakan kongsi melabur RM10,000 tambahan mengikut persetujuan?
Tunjukkan jawapan
(a) Akaun semasa, dikreditkan. (b) Akaun semasa, didebitkan. (c) Akaun modal, dikreditkan, kerana ia perubahan modal yang dipersetujui.
3. Modal ialah RM50,000 dan RM30,000. Akaun semasa ialah RM4,200 kredit dan RM1,700 debit. Cari dana rakan kongsi.
Tunjukkan jawapan
Modal RM50,000 + RM30,000 = RM80,000. Akaun semasa RM4,200 − RM1,700 = RM2,500.
Dana rakan kongsi RM82,500.
Ke mana selepas ini
Seterusnya, ketahui sebab gaji rakan kongsi dimasukkan dalam akaun peruntukan. Pelatih double entry dan lejar membolehkan anda mengepos akaun ini dan melihat kesannya, manakala penjelajah asas peratusan menyokong pengiraan faedah yang menyusul.
Jika akaun lejar anda terus berakhir dengan angka yang nampak betul tetapi terletak di tempat yang salah, guru kami boleh menyelesaikannya bersama anda dalam tuisyen Accounting satu dengan satu dalam talian.