Margin kasar (gross margin) ialah untung kasar sebagai peratusan hasil jualan. Mark-up ialah untung kasar sebagai peratusan kos jualan. Untung kasar adalah sama dalam kedua-duanya, jadi yang berubah hanyalah nombor pembahagi.
Kemahiran ini berada di permulaan nisbah dan tafsiran. Ia juga muncul dalam soalan penentuan harga dan dalam penggunaan margin atau mark-up yang dinyatakan dalam rekod tidak lengkap.
Apakah perbezaannya dalam bahasa mudah?
Margin bertanya, “Daripada setiap RM100 yang kami jual, berapakah untung kasarnya?” Mark-up bertanya, “Bagi setiap RM100 yang kami belanjakan untuk membeli barang, berapakah yang kami tambah di atasnya?”
Asaslah yang membezakan keduanya. Margin menggunakan hasil jualan sebagai asas. Mark-up menggunakan kos jualan sebagai asas.
| Ukuran | Rumus | Asas |
|---|---|---|
| Margin kasar | untung kasar ÷ hasil jualan × 100 | harga jualan |
| Mark-up | untung kasar ÷ kos jualan × 100 | harga kos |
Oleh sebab hasil jualan lebih besar daripada kos jualan, margin sentiasa menjadi peratusan yang lebih kecil bagi jualan yang sama.
Contoh berlangkah
Sari Stationery, sebuah kedai rekaan, mempunyai hasil jualan RM50,000 dan kos jualan RM30,000 bagi setahun.
Langkah 1, cari untung kasar: 50,000 − 30,000 = RM20,000.
Langkah 2, margin kasar: 20,000 ÷ 50,000 × 100 = 40%.
Langkah 3, mark-up: 20,000 ÷ 30,000 × 100 = 66.7% (kepada satu tempat perpuluhan).
Langkah 4, semak kedua-duanya: mark-up 66.7% ke atas RM30,000 menambah kira-kira RM20,000, lalu hasil jualan menjadi RM50,000. Margin 40% daripada RM50,000 ialah RM20,000, dan 50,000 − 20,000 = 30,000 sepadan dengan kos jualan.
Satu jualan, satu untung kasar, dua peratusan yang betul. Perkataan dalam soalan menentukan yang mana satu perlu anda laporkan.
Bermula daripada mark-up
Katakan sebatang pen berharga kos RM80 dan kedai menambah mark-up 25%.
Harga jualan = 80 × 1.25 = RM100. Untung kasar = RM20. Margin = 20 ÷ 100 × 100 = 20%.
Jadi mark-up 25% ialah keputusan harga yang sama dengan margin 20%. Tiada angka yang salah. Keduanya menjawab soalan yang berbeza.
Kesilapan yang perlu diawasi
Jawapan yang salah: “Hasil jualan RM50,000, kos jualan RM30,000, maka margin kasar ialah 20,000 ÷ 30,000 = 66.7%.”
Pelajar membahagi dengan kos jualan, iaitu asas mark-up, lalu menamakan hasilnya margin.
Pembetulannya ialah menulis pembahagi dalam perkataan sebelum membahagi. Bagi margin, sebut ”÷ hasil jualan”. Bagi mark-up, sebut ”÷ kos jualan”.
Jika margin anda melebihi 100% bagi perniagaan yang untung, anda telah menggunakan asas yang salah.
Semak sendiri
1. Sesuatu barang berharga kos RM60 dan dijual RM90. Cari margin kasar dan mark-up.
Tunjukkan jawapan
Untung kasar = 90 − 60 = RM30. Margin = 30 ÷ 90 × 100 = 33.3%. Mark-up = 30 ÷ 60 × 100 = 50%.
2. Seorang peniaga mengenakan mark-up 50% ke atas barang berkos RM200. Cari harga jualan dan margin kasar.
Tunjukkan jawapan
Harga jualan = 200 × 1.5 = RM300. Untung kasar = RM100. Margin = 100 ÷ 300 × 100 = 33.3%.
3. Seorang peniaga mahukan margin kasar 20% daripada jualan RM250. Cari kos jualan dan mark-up.
Tunjukkan jawapan
Untung kasar = 20% daripada 250 = RM50. Kos jualan = 250 − 50 = RM200. Mark-up = 50 ÷ 200 × 100 = 25%.
Ke mana selepas ini
Setelah kedua-dua asas jelas, teruskan ke mengira kecairan dengan takrifan yang serasi, kemudian uji diri dengan set latihan nisbah dan tafsiran. Penjelajah asas peratusan menunjukkan bagaimana jumlah yang sama memberikan peratusan berbeza pada asas yang berbeza.
Pelajar kerap memahami rumus tetapi kehilangan markah apabila perkataan soalan menyembunyikan asas yang diminta. Guru dalam tuisyen Perakaunan dalam talian satu dengan satu boleh menyemak kesilapan lalu anda bersama-sama anda.