Potometer mengukur sejauh mana gelembung udara bergerak sepanjang tiub sempit apabila pucuk yang dipotong mengambil air. Anda bahagikan jarak dengan masa untuk mendapat kadar, membanding keadaan, dan kemudian menyatakan apa yang tidak dapat ditunjukkan oleh radas itu. Soalan topik ini muncul dengan jadual, graf atau gambar rajah radas berlabel.
Ia menggunakan idea daripada keadaan persekitaran dan transpirasi dan sebahagian daripada modul pengangkutan tumbuhan.
Bagaimana membaca set data?
Potometer disediakan supaya pengambilan air oleh pucuk menarik gelembung sepanjang tiub. Semakin cepat pucuk mengambil air, semakin cepat gelembung bergerak. Ikut empat langkah yang sama setiap kali.
- Kenal pasti apa yang diubah dan apa yang dikekalkan. Faktor yang diubah ialah pemboleh ubah dimanipulasi. Pucuk, masa dan suhu yang sama dikawal.
- Kira min daripada ulangan.
- Kira kadar: jarak min dibahagi masa.
- Banding kadar dan terangkan perbezaan dengan menggunakan transpirasi.
Contoh berlangkah
Data di bawah direka untuk pengajaran. Satu pucuk disediakan dalam potometer dengan tiub kapilari (capillary) berdiameter 1.0 mm. Jarak gelembung direkodkan dalam 5 minit, tiga kali untuk setiap keadaan.
| Keadaan | Percubaan 1 (mm) | Percubaan 2 (mm) | Percubaan 3 (mm) |
|---|---|---|---|
| Udara tenang | 24 | 26 | 25 |
| Kipas dihidupkan | 58 | 62 | 60 |
Langkah 1, min: udara tenang ialah (24 + 26 + 25) ÷ 3 = 75 ÷ 3 = 25 mm. Kipas ialah (58 + 62 + 60) ÷ 3 = 180 ÷ 3 = 60 mm.
Langkah 2, kadar: udara tenang ialah 25 ÷ 5 = 5 mm seminit. Kipas ialah 60 ÷ 5 = 12 mm seminit.
Langkah 3, banding: kadar kipas ialah 12 ÷ 5 = 2.4 kali kadar udara tenang.
Langkah 4, terangkan: udara bergerak membuang wap air dari sebelah daun, jadi kecerunan lebih curam dan pucuk bertranspirasi, lalu mengambil, air dengan lebih cepat.
Langkah 5, isi padu untuk kipas: jejari ialah 0.5 mm, jadi luas ialah π × 0.5² = 0.785 mm² (3 angka bererti). Isi padu dalam 5 minit ialah 0.785 × 60 = 47.1 mm³ (3 angka bererti), dan kadar isi padu ialah 47.1 ÷ 5 = 9.42 mm³ seminit.
Semakan: 9.42 ÷ 0.785 = 12 mm seminit, yang sepadan dengan langkah 2.
Apakah batasannya?
Potometer mengukur pengambilan, dan pengambilan hanyalah anggaran transpirasi. Pelajari ini sebagai sebab, bukan senarai.
- Sebahagian air digunakan dalam fotosintesis dan sebahagian disimpan dalam sel supaya ia tegang, jadi pengambilan sedikit lebih banyak daripada air yang hilang.
- Pucuk itu dipotong, jadi xilemnya mungkin rosak atau tersumbat, dan ia tidak mempunyai akar.
- Kebocoran atau udara pada sambungan boleh menggerakkan gelembung atau menghalangnya bergerak.
- Keadaan seperti suhu atau cahaya boleh berubah semasa eksperimen.
- Satu pucuk ialah satu sampel. Pucuk lain mungkin berkelakuan berbeza.
Kesilapan yang perlu diawasi
Kesilapan lazim ialah menulis “potometer mengukur transpirasi”.
Jawapan yang salah: Gelembung bergerak 60 mm, jadi pucuk bertranspirasi 60 mm air.
Gelembung menunjukkan pengambilan, bukan kehilangan, dan jarak bukanlah isi padu.
Pembetulannya ialah menulis “pengambilan air, digunakan sebagai anggaran transpirasi”, dan menukar jarak kepada isi padu dengan luas keratan rentas tiub jika soalan memintanya.
Semak diri anda
Cuba dahulu, kemudian buka setiap jawapan.
1. Gelembung bergerak 18 mm, 21 mm dan 21 mm dalam tiga percubaan 2 minit. Kira jarak min dan laju min.
Lihat jawapan
Jarak min = (18 + 21 + 21) ÷ 3 = 60 ÷ 3 = 20 mm. Laju = 20 ÷ 2 = 10 mm seminit.
2. Berikan dua cara untuk menjadikan eksperimen perbandingan yang lebih adil antara “tenang” dengan “kipas”.
Lihat jawapan
Gunakan pucuk yang sama atau pucuk dengan luas daun yang serupa, dan kekalkan suhu dan cahaya yang sama untuk kedua-dua keadaan. Biarkan pucuk stabil sebelum mengira masa, dan gunakan tempoh masa yang sama.
3. Seorang pelajar berkata pergerakan gelembung yang lebih besar membuktikan tumbuhan kehilangan lebih banyak air. Berikan satu sebab kesimpulan ini perlu berhati-hati.
Lihat jawapan
Gelembung menunjukkan pengambilan air, dan sebahagian air itu digunakan dalam fotosintesis atau disimpan dalam sel. Pengambilan ialah anggaran, bukan ukuran tepat air yang hilang melalui transpirasi.
Langkah seterusnya
Dengan transpirasi yang telah diukur, anda perlu jelas tentang dua tisu yang terlibat, jadi teruskan dengan membezakan pengangkutan xilem dan floem. Soalan campuran ada dalam set latihan pengangkutan tumbuhan, dan log kesilapan dan baris ujian semula ialah tempat yang baik untuk merekod sebarang kesilapan pengiraan.
Ayat penilaian seperti batasan dan penambahbaikan ialah bahagian soalan data yang paling sukar dirangka oleh sesetengah pelajar. Tuisyen Biologi dalam talian secara satu dengan satu membolehkan guru melatihnya bersama anda pada set data baharu sehingga ia keluar dalam kata-kata anda sendiri.