Set ini mempunyai dua belas soalan asli, disusun daripada mudah kepada lebih sukar, meliputi kelima-lima pelajaran dalam perubahan berbalik dan keseimbangan. Soalan 1 hingga 4 meliputi persamaan dan maksud, 5 hingga 9 meliputi anjakan dan kadar, dan 10 hingga 12 mencampurkan kemahiran, termasuk satu pengiraan dan data rekaan.
Cuba setiap soalan di atas kertas dahulu dan tulis penaakulan anda seperti dalam peperiksaan. Barulah buka jawapan. Gunakan senarai laluan di hujung untuk apa-apa yang tersilap, dan catat jenis kesilapan dengan log kesilapan dan baris gilir ujian semula.
Soalan
1. Pepejal ammonium klorida terurai kepada gas ammonia dan gas hidrogen klorida, dan kedua-dua gas itu boleh bergabung semula. Tulis persamaan berbalik dengan simbol keadaan.
Lihat jawapan
Formula: NH₄Cl, NH₃, HCl. Atom: 1 N, 4 H, 1 Cl di kiri; 1 N, 3 + 1 = 4 H, 1 Cl di kanan. Sudah seimbang.
NH₄Cl(s) ⇌ NH₃(g) + HCl(g)
2. Imbangkan: SO₂(g) + O₂(g) ⇌ SO₃(g)
Lihat jawapan
Kanan perlu sepadan dengan oksigen. Mulakan dengan 2SO₃: itu memberi 2 S dan 6 O. Kemudian 2SO₂ memberi 2 S dan 4 O, dan O₂ menambah 2 O, menjadikan 6.
2SO₂(g) + O₂(g) ⇌ 2SO₃(g)
Semak: S 2 = 2; O 4 + 2 = 6 = 6.
3. Seorang pelajar menulis: “Apabila campuran mencapai keseimbangan, tindak balas berhenti dan jumlah bahan tindak balas dan hasil adalah sama.” Kenal pasti dan betulkan kedua-dua kesilapan.
Lihat jawapan
Kesilapan 1: tindak balas tidak berhenti. Ia berterusan, itulah sebabnya keseimbangan dinamik. Kesilapan 2: jumlahnya tidak semestinya sama. Ia malar.
Pernyataan betul: “Pada keseimbangan tindak balas ke depan dan songsang berlaku pada kadar yang sama, jadi kepekatan bahan tindak balas dan hasil kekal malar.”
4. Kalsium karbonat terurai: CaCO₃(s) ⇌ CaO(s) + CO₂(g). Terangkan mengapa tindak balas ini boleh mencapai keseimbangan dalam bekas tertutup tetapi tidak dalam bekas terbuka.
Lihat jawapan
Dalam bekas tertutup gas CO₂ tidak dapat terlepas, jadi ia boleh bertindak balas dengan CaO dan tindak balas songsang mengimbangi tindak balas ke depan. Dalam bekas terbuka CO₂ terlepas, jadi tindak balas songsang tidak dapat menyamai kadar ke depan dan jumlahnya terus berubah.
5. H₂(g) + I₂(g) ⇌ 2HI(g). Lebih banyak iodin ditambah pada suhu malar. Nyatakan arah anjakan dan kesan ke atas jumlah HI.
Lihat jawapan
Menambah I₂ menaikkan kepekatan bahan tindak balas. Sistem menggunakannya, jadi kedudukan beranjak ke arah hasil dan jumlah HI bertambah.
6. N₂O₄(g) ⇌ 2NO₂(g). Tekanan dinaikkan pada suhu malar. Ramalkan anjakan, dengan memberi bilangan gas di setiap belah.
Lihat jawapan
Kiri: 1 molekul gas. Kanan: 2 molekul gas. Tekanan lebih tinggi menyebelahi belah dengan molekul gas lebih sedikit, jadi kedudukan beranjak ke arah N₂O₄ (kiri) dan jumlah NO₂ berkurang.
7. 2SO₂(g) + O₂(g) ⇌ 2SO₃(g); tindak balas ke depan eksotermik. Suhu dinaikkan. Ramalkan anjakan dan kesan ke atas jumlah SO₃.
Lihat jawapan
Suhu lebih tinggi menyebelahi arah endotermik. Tindak balas songsang ialah endotermik, jadi kedudukan beranjak ke arah bahan tindak balas dan jumlah SO₃ berkurang.
8. Mangkin ditambah kepada campuran yang sudah berada pada keseimbangan. Nyatakan kesan ke atas kedudukan keseimbangan dan terangkan sebabnya.
Lihat jawapan
Tiada perubahan pada kedudukan. Mangkin mempercepat tindak balas ke depan dan songsang secara sama, jadi kadar kekal sama dan jumlah kekal malar. Jika sistem belum mencapai keseimbangan, mangkin akan membawanya ke sana lebih awal.
9. Bagi N₂(g) + 3H₂(g) ⇌ 2NH₃(g), dengan tindak balas ke depan eksotermik, salin dan lengkapkan jadual bagi setiap perubahan: kesan ke atas kadar, dan kesan ke atas hasil NH₃ pada keseimbangan.
| Perubahan | Kadar | Hasil NH₃ |
|---|---|---|
| Tambah mangkin | ? | ? |
| Naikkan suhu | ? | ? |
| Naikkan tekanan | ? | ? |
Lihat jawapan
| Perubahan | Kadar | Hasil NH₃ |
|---|---|---|
| Tambah mangkin | lebih pantas | tiada perubahan |
| Naikkan suhu | lebih pantas | berkurang |
| Naikkan tekanan | lebih pantas | bertambah (4 molekul gas di kiri, 2 di kanan) |
10. Bagi CO(g) + H₂O(g) ⇌ CO₂(g) + H₂(g), terangkan kesan menaikkan tekanan ke atas kedudukan keseimbangan dan ke atas kadar.
Lihat jawapan
Molekul gas: kiri 1 + 1 = 2; kanan 1 + 1 = 2. Bilangannya sama, jadi tekanan tidak menganjak kedudukan. Kadar memang meningkat, kerana zarah gas lebih dekat dan berlanggar lebih kerap.
11. Jadual di bawah mengandungi data rekaan untuk latihan sahaja, bukan data loji sebenar, bagi tindak balas berbalik eksotermik.
| Suhu (°C) | Kadar relatif (unit sewenang-wenang) | Hasil keseimbangan (%) |
|---|---|---|
| 250 | 2 | 80 |
| 400 | 40 | 45 |
| 550 | 500 | 12 |
(a) Suhu mana memberi hasil tertinggi? (b) Suhu mana memberi tindak balas paling pantas? (c) Terangkan mengapa suhu sekitar 400 °C mungkin dipilih.
Lihat jawapan
(a) 250 °C, dengan hasil 80%. (b) 550 °C, dengan kadar relatif 500 unit.
(c) Kedua-dua matlamat bercanggah. Pada 250 °C hasilnya tinggi tetapi kadar sangat rendah, jadi sedikit hasil dibuat dalam masa tertentu. Pada 550 °C kadar tinggi tetapi hanya 12% campuran ialah hasil. Sekitar 400 °C memberi hasil sederhana (45%) pada kadar yang jauh lebih berguna (40 unit). Itulah kompromi.
12. Dalam tindak balas N₂ + 3H₂ ⇌ 2NH₃, 28 g nitrogen bertindak balas dalam kes unggul (Ar: N = 14, H = 1). (a) Hitung jisim maksimum ammonia. (b) Sebuah loji memperoleh 13.6 g dalam satu laluan. Hitung peratusan hasil.
Lihat jawapan
(a) Mol N₂ = 28 ÷ 28 = 1.0 mol. Nisbah N₂ : NH₃ ialah 1 : 2, jadi 2.0 mol NH₃. Mr NH₃ = 14 + 3 = 17. Jisim = 2.0 × 17 = 34 g.
(b) Peratusan hasil = 13.6 ÷ 34 × 100 = 40%.
Semak: 34 × 0.40 = 13.6. Hasil yang rendah bagi setiap laluan ialah sebab gas yang tidak bertindak balas dikitar semula.
Jika anda tersilap
| Jenis kesilapan | Soalan | Pergi ke |
|---|---|---|
| Menulis atau mengimbangkan persamaan | 1, 2 | Mewakilkan tindak balas berbalik |
| Mengatakan tindak balas berhenti atau jumlah sama; terbuka berbanding tertutup | 3, 4 | Menerangkan keadaan dinamik |
| Arah anjakan salah; bilangan gas sama | 5, 6, 7, 10 | Meramal anjakan apabila satu perubahan dinyatakan |
| Mencampurkan kadar dan kedudukan; mangkin | 8, 9 | Memisahkan perubahan kadar daripada kedudukan keseimbangan |
| Perkataan kompromi atau pengiraan hasil | 11, 12 | Mentafsir kompromi hasil-kadar |
Guru mol dan nisbah persamaan dan pelatih penaakulan pengimbangan persamaan berguna untuk soalan 2 dan 12.
Jika kesilapan anda terletak pada satu tabiat dan bukan satu pelajaran tertentu, guru kami dalam tuisyen Kimia dalam talian satu dengan satu boleh menyemak kerja bertulis anda dan menemuinya.