Apabila jadual mempunyai jurang, anda melaporkan apa yang data tunjukkan, menandakan dengan tepat apa yang tiada dan menghadkan dakwaan kepada apa yang tinggal. Ini muncul apabila sumber menulis “tiada data”, “tidak dilaporkan” atau meninggalkan sel kosong.
Ia melengkapkan modul tafsiran data dan batasan dan membina atas dakwaan sebab-akibat yang wajar. Setiap angka di bawah direka.
Apa yang patut dilakukan dengan jurang?
- Cari. Imbas setiap baris dan lajur. Catat sel yang kosong atau bertanda “tiada”.
- Tanya mengapa. Adakah tiada yang dikutip, adakah ia ditahan, atau adakah ia benar-benar sifar? Sifar dan kosong adalah berbeza.
- Pastikan ia kelihatan. Tunjukkan jurang sebagai “tidak dilaporkan”, jangan sekali-kali sebagai nombor rekaan.
- Hadkan perbandingan kepada baris dan tahun yang data wujud.
- Nyatakan apa yang berubah. Terangkan bagaimana jurang melemahkan atau menghadkan kesimpulan.
Contoh penyelesaian (rekaan)
Jadual rekaan memberi tan sisa kitar semula yang dikutip.
| Daerah (rekaan) | 2021 | 2022 | 2023 |
|---|---|---|---|
| A | 120 | 130 | 140 |
| B | 90 | 95 | 100 |
| C | 60 | tidak dilaporkan | 75 |
Soalan: Adakah kitar semula meningkat di setiap daerah?
Apa yang data tunjukkan: A naik daripada 120 kepada 140 dan B daripada 90 kepada 100. C naik daripada 60 (2021) kepada 75 (2023).
Apa yang tiada: angka 2022 bagi C.
Apa yang boleh dikatakan: “Antara 2021 dan 2023 kitar semula lebih tinggi di ketiga-tiga daerah. Daerah C tidak melaporkan 2022, jadi trend tahun demi tahunnya tidak diketahui.”
Apa yang tidak boleh dikatakan: bahawa C naik secara berterusan. Tahun yang tiada itu mungkin lebih tinggi atau lebih rendah daripada kedua-dua jirannya.
Apakah kesilapan biasa?
Jawapan yang salah: “C mungkin mengutip 67 tan pada 2022, jadi jumlah 2022 ialah 292 tan.”
Pelajar mengisi jurang dengan purata 60 dan 75 (67.5, dibundarkan) lalu menambahnya kepada angka yang dilaporkan seolah-olah ia nyata. Pembetulannya ialah melaporkan jumlah 2022 bagi A dan B sahaja, iaitu 130 + 95 = 225 tan, dan menyatakan bahawa C dikecualikan.
Semak sendiri
Semua data adalah rekaan.
1. Bagi 2021, berapakah jumlah untuk daerah A, B dan C dalam jadual di atas?
Lihat jawapan
120 + 90 + 60 = 270 tan. Ketiga-tiga daerah melaporkan untuk 2021, jadi jumlah ini lengkap.
2. Tulis satu ayat yang melaporkan jumlah 2022 dengan jujur.
Lihat jawapan
“Pada 2022 daerah A dan B mengutip 225 tan secara keseluruhan (130 + 95); Daerah C tidak melaporkan, jadi jumlah tiga daerah tidak tersedia.”
3. Jadual tinjauan menunjukkan “0” untuk satu soalan dan kosong untuk soalan lain. Bagaimana anda patut menanganinya?
Lihat jawapan
“0” ialah nilai yang direkodkan (tiada yang memilihnya). Kosong bermaksud tiada maklumat. Jangan anggap kosong sebagai sifar. Laporkan sebagai tiada dan tanya sebabnya jika boleh.
Ke mana selepas ini?
Kini anda ada empat alat: kadar, soalan tentang sampel, perkataan sebab-akibat yang berhati-hati dan jurang yang jujur. Gabungkan semuanya dalam set latihan bersepadu, atau kembali ke gambaran keseluruhan modul untuk merancang ulang kaji.
Guru boleh membantu anda berlatih menulis ayat had yang ringkas dan tepat, dan itu sebahagian daripada tuisyen Global Perspectives dalam talian satu dengan satu.