Gunakan satu simbol piawai bagi setiap komponen, lukis dengan cara yang sama setiap kali, dan letakkan meter dengan betul. Ammeter diletakkan secara siri dengan sesuatu komponen, dan voltmeter diletakkan secara selari merentasinya.
Pelajaran ini dibina atas arah arus konvensional, kerana anak panah dan terminal pada gambar rajah hanya bermakna jika simbol betul.
Simbol manakah yang saya perlukan?
Set piawai bagi topik ini meliputi sel, bateri, suis, lampu, perintang tetap, perintang boleh laras, ammeter, voltmeter dan fius. Senarai yang mesti anda ketahui bergantung pada tahun sukatan pelajaran anda, jadi semak laman Cambridge IGCSE Physics semasa.
Beberapa petua membaca simbol:
- Garis yang lebih panjang pada sel ialah terminal positif.
- Lampu ialah bulatan dengan tanda silang di dalamnya.
- Ammeter ialah bulatan dengan A, dan voltmeter bulatan dengan V.
- Perintang ialah segi empat tepat. Perintang boleh laras mempunyai anak panah melaluinya.
Bagaimanakah litar patut dilukis?
Gunakan pembaris, wayar lurus dan sudut tegak. Persimpangan ditandakan dengan titik. Jangan lukis wayar bersilang tanpa titik melainkan anda bermaksud wayar itu tidak bersambung.
Kekalkan simbol yang sama bagi komponen yang sama sepanjang jawapan. Melabel lampu di satu bahagian dan melukis perintang untuknya di bahagian lain mengubah maksud litar itu.
Contoh berlangkah
Lukis litar dengan sel, suis, lampu dan ammeter yang mengukur arus melalui lampu, serta voltmeter yang mengukur beza keupayaan merentasi lampu. (Contoh rekaan.)
Langkah 1, gelung siri: sambungkan sel, suis, lampu dan ammeter dalam satu gelung tertutup. Ammeter berada secara siri kerana ia mesti membawa arus yang sama dengan lampu.
Langkah 2, voltmeter: sambungkan satu wayar dari voltmeter ke setiap sisi lampu sahaja. Ini membentuk cabang selari merentasi lampu. Letakkan titik pada dua persimpangan itu.
Langkah 3, semak: jejaki gelung dengan jari. Ada satu laluan bagi arus melalui sel, suis, ammeter dan lampu. Voltmeter berada pada cabang tepi dan tidak mengganggu laluan itu.
Sebagai semakan terhadap idea ini, dalam litar unggul dengan 6 V merentasi perintang 2 Ω dan 4 Ω secara siri, arusnya 6 ÷ 6 = 1 A dan beza keupayaannya 2 V dan 4 V. Simulator penaakulan litar membolehkan anda mengesahkan bacaan seperti ini pada skrin. Beza keupayaan dan rintangan ialah topik modul seterusnya.
Kesilapan yang perlu diawasi
Kesilapan lazim ialah menyambung voltmeter secara siri, sebaris dengan lampu.
Gambar rajah yang salah: sel, suis, lampu dan voltmeter semuanya dalam satu gelung.
Voltmeter mempunyai rintangan yang sangat tinggi, jadi hampir tiada arus mengalir dan lampu kekal padam.
Pembetulannya ialah bertanya, bagi setiap meter, “adakah arus melalui ini, atau ia berada di sebelah ini?” Ammeter berada dalam gelung. Voltmeter berada di sebelah komponen, bersambung pada kedua-dua hujungnya.
Semak kendiri
Cuba soalan ini, kemudian buka setiap jawapan.
1. Dalam simbol sel, garis manakah ialah terminal positif?
Show answer
Garis yang lebih panjang.
2. Seorang pelajar mahu mengukur arus melalui sebuah perintang. Patutkah ammeter secara siri atau selari?
Show answer
Secara siri, sebaris dengan perintang, supaya arus yang sama mengalir melaluinya.
3. Sebuah lukisan menunjukkan voltmeter bersambung pada satu hujung lampu sahaja, dengan wayar yang satu lagi kembali ke sel. Adakah ia mengukur lampu itu?
Show answer
Tidak. Untuk mengukur lampu, ia mesti bersambung pada kedua-dua hujung lampu, jadi ia selari dengannya.
Ke mana selepas ini?
Seterusnya, bezakan arus daripada cas yang tersimpan untuk melengkapkan modul ini, kemudian cuba set latihan cas dan arus.
Melukis litar dari ingatan di bawah tekanan masa ialah kemahiran yang bertambah baik dengan maklum balas pantas. Seorang guru dalam tuisyen Physics dalam talian satu dengan satu boleh memberi maklum balas itu semasa anda melukis.