Apabila dua jawapan berbeza, cara paling cepat ialah bermula daripada jurang itu, bukan mengulang dari awal. Kira bezanya, cari item yang menerangkannya, dan betulkan laluan yang terlepas item itu.
Pelajaran ini menggunakan penyata penyesuaian bank kerana ia secara semula jadi mempunyai dua titik permulaan. Ia dibina atas penyesuaian bank dan jejak pelarasan daripada pelajaran sebelum ini.
Mengapa dua laluan yang betul berakhir pada angka yang sama?
Buku tunai dan penyata bank ialah dua rekod bagi wang yang sama. Kedua-duanya berbeza atas dua sebab. Ada item yang berada dalam satu rekod tetapi belum masuk dalam rekod lain, dan ada perbezaan masa yang akan selesai dengan sendirinya.
Selepas setiap item digunakan pada rekod yang betul, kedua-dua laluan tiba pada satu angka: baki bank yang sebenar. Angka yang dikongsi itu ialah semakan terhadap kerja anda.
Cara menyelaraskan dua jawapan, langkah demi langkah
- Tulis kedua-dua jawapan akhir dan cari beza antara keduanya.
- Senaraikan setiap item dalam soalan dan labelkan: “tiada dalam buku tunai” atau “perbezaan masa”.
- Kemas kini buku tunai dengan item yang tiada sahaja, menggunakan tanda yang betul. Wang keluar mengurangkan baki.
- Bermula daripada penyata bank, gunakan item perbezaan masa untuk mendapat baki terlaras.
- Bandingkan kedua-dua baki terlaras. Jika sama, kerja selesai.
- Jika tidak sama, uji baki jurang itu terhadap nilai item, separuh nilai item dan item yang mungkin digunakan dua kali.
Contoh berlangkah
Kedai Buku Seri mempunyai baki buku tunai RM5,760 (wang di bank). Penyata bank menunjukkan RM5,480. Item berikut ditemui.
- Caj bank RM45 ada pada penyata tetapi tiada dalam buku tunai.
- Debit terus RM120 untuk insurans ada pada penyata tetapi tiada dalam buku tunai.
- Seorang pelanggan membayar RM275 terus ke bank. Ia ada pada penyata tetapi tiada dalam buku tunai.
- Deposit RM1,150 dibuat pada hari terakhir dan belum ada pada penyata.
- Cek RM760 telah dikeluarkan tetapi belum dikemukakan.
Laluan A, daripada buku tunai. Hanya tiga item yang tiada mengubah buku tunai.
5,760 − 45 − 120 + 275 = RM5,870
Laluan B, daripada penyata bank. Gunakan dua item perbezaan masa.
5,480 + 1,150 − 760 = RM5,870
Kedua-dua laluan sampai ke RM5,870, maka penyesuaian itu betul.
Semak jurang antara angka permulaan: 5,760 − 5,480 = 280. Bersih dua item masa ialah 1,150 − 760 = 390, dan bersih item buku tunai ialah 275 − 45 − 120 = 110. Maka 390 − 110 = 280, dan ia sepadan.
Kesilapan yang perlu diawasi
Pelajar yang bermula daripada penyata bank mungkin menggunakan item buku tunai padanya.
Laluan B yang silap: 5,480 − 45 − 120 + 275 + 1,150 − 760 = 5,980.
Caj bank, debit terus dan bayaran pelanggan sudah berada dalam baki penyata. Ia tidak boleh digunakan lagi.
Pembetulannya ialah satu panduan ringkas: item yang sudah ada pada penyata tidak pernah digunakan pada penyata. Item yang tiada mengubah buku tunai. Item masa mengubah penyata. Setiap item digunakan sekali, di satu tempat sahaja.
Semak kendiri
1. Buku tunai menunjukkan RM2,330. Caj bank RM30 tiada di dalamnya. Deposit RM400 belum dikreditkan dan cek RM500 belum dikemukakan. Berapakah baki penyata bank?
Tunjukkan jawapan
Buku tunai terlaras = 2,330 − 30 = RM2,300. Baki penyata campur deposit tolak cek mesti sama dengan 2,300.
Penyata + 400 − 500 = 2,300, maka penyata = 2,300 + 100 = RM2,400.
Semakan: 2,400 + 400 − 500 = 2,300.
2. Antara yang berikut, yang manakah dicatat dalam buku tunai: caj bank, cek belum dikemukakan, tetapan tetap (standing order) yang tiada dalam buku?
Tunjukkan jawapan
Caj bank dan tetapan tetap dicatat. Cek belum dikemukakan sudah ada dalam buku tunai dan hanya memberi kesan kepada penyesuaian.
3. Pelajar A mendapat RM4,150 dan Pelajar B mendapat RM4,300. Buku tunai bermula pada RM4,300 dan debit terus RM150 tiada. Siapa yang betul?
Tunjukkan jawapan
Jurangnya ialah 4,300 − 4,150 = 150, sama dengan debit terus. Pelajar B terlupa mencatatnya. Pelajar A betul: 4,300 − 150 = RM4,150.
Ke mana selepas ini
Seterusnya, pelajari cara mencari ralat daripada penyata yang tidak seimbang tanpa meneka. Panduan penyesuaian bank membolehkan anda berlatih kedua-dua laluan, dan penjelajah asas peratusan berguna apabila beza datang daripada peratusan.
Pelajar kerap mendapat angka akhir yang hampir betul dan tidak dapat menerangkan puncanya. Guru dalam tuisyen Accounting dalam talian satu dengan satu boleh menjejak jurang itu bersama anda dalam satu kelas.