Hasil peratusan membandingkan hasil yang anda peroleh dengan maksimum yang diramalkan persamaan. Ketulenan peratusan membandingkan jisim bahan yang dikehendaki dengan jisim keseluruhan sampel. Kedua-duanya menjawab soalan berbeza dan menggunakan penyebut berbeza.
Pelajaran ini dibina di atas mengira hasil peratusan dalam pengiraan kepekatan, gas dan hasil.
Bagaimana kedua-dua ukuran itu berbeza?
Hasil ialah tentang berapa banyak yang dibuat. Ketulenan ialah tentang apa yang terkandung dalam sampel. Sampel berjisim 100 g mungkin hanya mengandungi 80 g bahan yang dikehendaki.
Hasil menggunakan jisim teori daripada persamaan sebagai penyebut. Ketulenan menggunakan jisim sampel itu sendiri sebagai penyebut.
Bagaimana keduanya digabungkan dalam satu soalan?
Apabila hasil tidak tulen, jisim yang diukur terlalu tinggi untuk dikira sebagai hasil sebenar. Jisim hasil tulen ialah jisim sampel didarab dengan ketulenan sebagai pecahan. Hasil peratusan sebenar kemudian menggunakan jisim tulen ini.
Langkahnya:
- Cari jisim tulen = jisim sampel × ketulenan ÷ 100, atau jisim sampel tolak jisim bendasing.
- Cari jisim teori daripada persamaan, seperti pelajaran sebelumnya.
- Bahagi jisim tulen dengan jisim teori dan darab 100.
Contoh berlangkah
Nombor direka untuk latihan. Suatu tindak balas mempunyai jisim teori 6.00 g hasil. Pepejal yang dikumpul berjisim 5.60 g, dan analisis menunjukkan 0.35 g daripadanya ialah bendasing.
Langkah 1, jisim tulen: 5.60 − 0.35 = 5.25 g.
Langkah 2, ketulenan peratusan: 5.25 ÷ 5.60 × 100 = 93.75%, jadi 93.8% kepada tiga angka bererti.
Langkah 3, hasil zahir (menggunakan seluruh sampel): 5.60 ÷ 6.00 × 100 = 93.3%.
Langkah 4, hasil sebenar (hanya hasil tulen): 5.25 ÷ 6.00 × 100 = 87.5%.
Semakan: 6.00 × 0.875 = 5.25 g, yang sepadan dengan jisim tulen.
Perhatikan bagaimana hasil zahir 93.3% melebih-lebihkan keputusan. Bendasing menambah jisim yang bukan hasil yang dikehendaki.
Kesilapan yang perlu diawasi
Kesilapan lazim ialah menganggap jisim terukur sampel tidak tulen sebagai hasil sebenar.
Kerja yang salah: hasil peratusan = 5.60 ÷ 6.00 × 100 = 93.3%, dengan bendasing diabaikan.
Pelajar menggunakan jisim seluruh sampel sedangkan hanya bahagian tulen dikira sebagai hasil.
Pembetulannya ialah bertanya, sebelum sebarang pembahagian, “berapa banyak jisim ini ialah bahan yang dikehendaki?” Jika soalan menyebut ketulenan, bendasing atau bahan cemar, tolak atau darab dahulu, kemudian bandingkan dengan jisim teori.
Semak sendiri
Cuba soalan ini, kemudian buka jawapan.
1. Satu sampel berjisim 8.0 g dan mengandungi 7.6 g sebatian yang dikehendaki. Cari ketulenan peratusan.
Tunjuk jawapan
7.6 ÷ 8.0 × 100 = 95%.
2. Jisim teori suatu hasil ialah 10.0 g. Seorang pelajar memperoleh 9.0 g pepejal yang 90% tulen. Cari hasil peratusan sebenar.
Tunjuk jawapan
Jisim tulen = 9.0 × 0.90 = 8.1 g. Hasil = 8.1 ÷ 10.0 × 100 = 81%.
3. Suatu pepejal mempunyai takat lebur tajam yang sepadan dengan nilai rujukan. Adakah ini memberitahu hasil peratusannya? Terangkan dalam satu ayat.
Tunjuk jawapan
Tidak. Takat lebur tajam pada nilai yang dijangka mencadangkan ketulenan tinggi, tetapi ketulenan tidak menunjukkan berapa banyak hasil dibuat berbanding jisim teori.
Ke mana selepas ini?
Teruskan ke menerangkan anggapan di sebalik pengiraan, di mana anda menjelaskan mengapa keputusan berbeza daripada ramalan. Guru mol dan nisbah persamaan membantu menyemak langkah jisim teori.
Apabila pelajar mencampurkan hasil dan ketulenan dalam jawapan peperiksaan, kesilapan biasanya pada penyebut. Guru dalam tuisyen Kimia dalam talian satu dengan satu boleh meminta anda melabel setiap jisim sebelum membahagi, yang membetulkannya dengan cepat.