Untuk membandingkan dasar secara neutral, terangkan apa yang setiap pilihan lakukan dalam model, siapa untung dan siapa rugi, dan apa yang ditinggalkan model. Kemudian ikat sebarang kesimpulan kepada matlamat yang dinyatakan, bukan pandangan peribadi tentang apa yang patut dilakukan kerajaan.
Pelajaran ini menyatukan konsep kegagalan pasaran. Ia menggunakan semula idea kos luaran daripada membezakan kos swasta daripada kos luaran.
Apa yang terkandung dalam perbandingan neutral?
Gunakan rangka ringkas bagi setiap pilihan.
- Kesan ke atas pemboleh ubah utama (kuantiti, harga, siapa membayar).
- Siapa untung dan siapa rugi, dengan angka jika diberi.
- Andaian yang disandarkan (contohnya kos luaran diketahui).
- Apa yang ditinggalkan model.
- Penilaian bersyarat: “Jika matlamatnya X, maka pilihan A lebih sesuai kerana…”
Elakkan perkataan yang membawa hukuman, seperti “tidak adil”, “jelas sekali” atau “patut”. Gunakan “mengurangkan”, “menaikkan”, “mengalihkan kos kepada”.
Contoh berlangkah: pasaran Harbour Dye Works
Pasaran kain berwarna di Pelabuhan Teduh, bandar fiksyen. Kuantiti Q ialah gulung seminggu. Wang dalam RM setiap gulung.
- Permintaan (MPB): P = 90 − Q
- Kos sut swasta (MC): P = 30 + Q
- Kos luaran: RM 10 setiap gulung, maka kos sosial sut MSC = 40 + Q
Langkah 1, hasil pasaran. 90 − Q = 30 + Q, maka Q = 30, harga RM 60.
Langkah 2, optimum sosial. 90 − Q = 40 + Q, maka Q = 25, harga RM 65.
Langkah 3, pilihan A: cukai RM 10 setiap gulung. Kos firma menjadi 40 + Q, jadi pasaran mendarat pada Q = 25. Pembeli membayar RM 65. Firma menyimpan 65 − 10 = RM 55, sama dengan MC swasta pada 25 (30 + 25 = 55). Hasil cukai = 10 × 25 = RM 250.
Langkah 4, pilihan B: had 25 gulung. Output ialah 25, dan pembeli membayar RM 65 mengikut permintaan. Firma menyimpan keseluruhan RM 65 dan kosnya pada 25 ialah RM 55, jadi ia memperoleh tambahan RM 10 setiap gulung, RM 250 semuanya.
Langkah 5, bandingkan dalam jadual.
| Tiada tindakan | Cukai A | Had B | |
|---|---|---|---|
| Kuantiti | 30 | 25 | 25 |
| Harga dibayar pembeli (RM) | 60 | 65 | 65 |
| Lebihan pengguna (RM) | 450 | 312.5 | 312.5 |
| Lebihan pengeluar (RM) | 450 | 312.5 | 562.5 |
| Hasil cukai (RM) | 0 | 250 | 0 |
| Kos luaran (RM) | 300 | 250 | 250 |
| Kebajikan sosial bersih (RM) | 600 | 625 | 625 |
Kebajikan sosial bersih = lebihan pengguna + lebihan pengeluar + hasil cukai − kos luaran. Semakan: 312.5 + 312.5 + 250 − 250 = 625, dan 312.5 + 562.5 + 0 − 250 = 625.
Langkah 6, tulisan neutral. Kedua-dua pilihan membawa output kepada 25 dan menaikkan kebajikan RM 25 berbanding tiada tindakan. Perbezaannya ialah siapa menerima RM 250. Di bawah A ia dikutip sebagai hasil. Di bawah B ia kekal pada firma. Model menganggap kos luaran diketahui dan tetap RM 10. Keadaan sebenar mungkin kurang pasti, dan model tidak memasukkan kos pentadbiran.
Perhatikan tiada ayat yang menyatakan pilihan mana betul. Ayat bersyarat boleh berbunyi: “Jika matlamatnya hanya mencapai 25 gulung, kedua-duanya mencapainya dalam model ini. Jika matlamat termasuk siapa menerima RM 250, kedua-dua pilihan berbeza.”
Kesilapan yang perlu dielakkan
Jawapan yang salah: “Cukai lebih baik kerana kerajaan patut mengutip wang dan firma tidak patut mengaut untung daripada pencemaran.”
Pelajar itu beralih daripada model kepada pertimbangan nilai peribadi.
Pembetulan: nyatakan kriteria dahulu. “Dinilai mengikut siapa menerima RM 250, pilihan A mengalirkannya kepada pemungut cukai dan pilihan B kepada firma. Model tidak menyatakan peruntukan mana yang lebih diutamakan.” Pembetulan itu membuang “patut” dan mengekalkan fakta.
Semak kendiri
1. Dalam contoh, berapakah keuntungan kebajikan daripada kedua-dua pilihan berbanding tiada tindakan?
Tunjukkan jawapan
625 − 600 = RM 25. Ia juga sama dengan segi tiga ½ × 5 × 10 = 25 antara MSC dan MPB dari Q = 25 hingga 30.
2. Tulis semula dengan bahasa neutral: “Had tidak adil kepada firma kecil.”
Tunjukkan jawapan
Contohnya: “Dalam model ini, had menetapkan output yang sama untuk setiap firma, jadi firma berkos lebih tinggi mungkin mendapati had mengikatnya lebih awal. Model tidak memasukkan perbezaan antara firma.” Penulisan semula menamakan mekanisme dan had model.
3. Namakan satu perkara yang ditinggalkan model.
Tunjukkan jawapan
Mana-mana satu: kos mengukur kos luaran, kos pentadbiran, perubahan teknologi firma dari semasa ke semasa, atau kesan ke atas pasaran lain.
Ke mana selepas ini
Cuba keseluruhan kluster dalam set latihan kegagalan pasaran. Alat nisbah dengan had tafsiran menyokong perbandingan angka antara pilihan.
Penilaian neutral ialah kemahiran yang bertambah baik dengan maklum balas ke atas tulisan anda sendiri. Tuisyen Ekonomi satu dengan satu dalam talian memberi guru peluang memberi maklum balas itu ayat demi ayat.