Anomali ialah keputusan yang tidak sesuai dengan corak umum. Mengendalikannya dengan telus bermakna anda menandakannya, menerangkannya dengan berhati-hati dan menunjukkan sejauh mana ia mengubah ringkasan. Kemahiran ini muncul apabila anda menilai keputusan kerja lapangan dan apabila set data asing mengandungi satu nilai ganjil.
Ia menyusul pemilihan graf dalam analisis dan penilaian kerja lapangan.
Bagaimana mengesan dan mengendalikan anomali?
- Lihat corak dahulu. Tentukan di mana kebanyakan titik berada dan ke mana arah aliran.
- Tandakan titik yang jauh daripada arah aliran dengan bulatan atau label pada graf.
- Semak rekod. Cari kesilapan salinan, unit yang salah atau nota lapangan tentang tapak itu.
- Beri sebab yang mungkin, dengan perkataan kemungkinan.
- Tunjukkan kesannya. Kira min dan median dengan dan tanpa titik itu.
- Simpan keputusan itu dalam data anda. Nyatakan bagaimana ia menjejaskan keyakinan terhadap kesimpulan.
Contoh berlangkah
Data di bawah ialah rekaan. Ia mengulangi tinjauan jalan, tetapi tapak E kini menunjukkan bilangan yang jauh lebih tinggi daripada tapak di kiri dan kanannya.
| Tapak | Jarak (km) | Pejalan kaki dalam 10 min |
|---|---|---|
| A | 0.1 | 84 |
| B | 0.3 | 71 |
| C | 0.5 | 66 |
| D | 0.8 | 52 |
| E | 1.2 | 74 |
| F | 1.6 | 39 |
| G | 2.0 | 35 |
Kesan: arah aliran menurun daripada 84 kepada 35, jadi nilai sekitar 45 dijangka pada 1.2 km. Nilai 74 terletak jauh di atas garis, jadi tapak E ialah anomali.
Min dengan tapak E: 84 + 71 + 66 + 52 + 74 + 39 + 35 = 421, dan 421 ÷ 7 = 60.1.
Min tanpa tapak E: 421 − 74 = 347, dan 347 ÷ 6 = 57.8.
Median: dengan ketujuh-tujuh nilai, susunannya 35, 39, 52, 66, 71, 74, 84, jadi median ialah 66. Tanpa E, enam nilai ialah 35, 39, 52, 66, 71, 84, jadi median ialah (52 + 66) ÷ 2 = 59.
Terangkan: bilangan tinggi di E mungkin disebabkan oleh sesuatu berhampiran titik itu, seperti perhentian bas atau pintu masuk sekolah. Ini hanya kemungkinan, jadi tulisan anda menyatakan ia tidak direkodkan dan patut disemak pada lawatan ulangan.
Tulis kesannya: min berubah 2.3 dan median 7, jadi anomali mengubah ringkasan tetapi tidak mengubah arah aliran menurun.
Apakah kesilapan yang menyebabkan kehilangan markah?
Kesilapan lazim ialah memadam anomali dan tidak menyebut apa-apa.
Jawapan yang salah: “Tapak E salah jadi saya tinggalkan.”
Ini menyembunyikan bukti dan tidak memberi sebab. Pembetulannya ialah menyimpan titik itu, menandakannya, menyatakan punca tidak direkodkan, dan melaporkan angka dengan dan tanpa titik itu. Itu jujur dan menunjukkan anda memahami data.
Semak sendiri
Semua data ialah rekaan.
1. Lima bacaan kelajuan sungai ialah 10, 12, 11, 30 dan 13 cm sesaat. Bacaan mana anomali?
Tunjuk jawapan
Bacaan 30 terletak jauh di atas yang lain, yang semuanya antara 10 dengan 13.
2. Cari min lima bacaan itu dengan dan tanpa anomali.
Tunjuk jawapan
Dengan: 10 + 12 + 11 + 30 + 13 = 76, dan 76 ÷ 5 = 15.2. Tanpa: 46 ÷ 4 = 11.5.
3. Tulis satu ayat jujur untuk menerangkan anomali apabila nota anda tidak menyebut apa-apa.
Tunjuk jawapan
Contohnya: “Bacaan 30 cm sesaat ialah anomali, dan puncanya tidak direkodkan; ia mungkin disebabkan oleh kesilapan ukuran atau penyempitan saluran setempat, yang boleh disemak dengan bacaan ulangan.”
Ke mana selepas ini?
Mengendalikan anomali dengan baik menjadikan kesimpulan lebih kukuh kerana anda boleh menyatakan sejauh mana ia boleh dipercayai. Teruskan dengan mengaitkan kesimpulan dengan tujuan penyiasatan. Penjelajah statistik dan taburan menunjukkan bagaimana satu nilai ekstrem menggerakkan min.
Jika anda mahu guru menyoal penjelasan anda seperti pemeriksa, lihat tuisyen Geografi dalam talian satu-lawan-satu kami.