Bahasa Melayu berbunyi seperti terjemahan apabila ayat mengikut struktur bahasa Inggeris, walaupun setiap perkataan betul. Penyelesaiannya ialah menyunting corak, bukan perkataan: semak umur, kata sendi, “untuk”, “adalah” dan susunan perkataan berbanding cara bahasa Melayu biasanya menyatakan idea itu.
Halaman ini menunjukkan lima ayat literal, versi semula jadi bagi setiap satu, dan satu rutin yang boleh anda guna pada penulisan atau pertuturan sendiri. Ia selari dengan pelajaran menyunting terjemahan literal kepada bahasa Melayu semula jadi dan modul tatabahasa, morfologi dan ketepatan ayat.
Mengapa perkataan yang betul boleh menghasilkan ayat yang kaku?
Perkataan membawa makna. Ayat pula membawa corak, dan corak berbeza antara bahasa.
Jika anda berfikir “I am waiting for the bus” dan menukar setiap perkataan, hasilnya ialah “Saya sedang menunggu untuk bas”. Semua perkataan itu wujud, tetapi coraknya ialah corak Inggeris: “waiting for” menjadi “menunggu untuk”. Dalam bahasa Melayu, “menunggu” terus diikuti objek.
Contoh: lima ayat literal yang disunting
Baca setiap ayat literal, kenal pasti corak Inggeris di belakangnya, kemudian baca versi semula jadi.
| Literal (corak Inggeris) | Bahasa Melayu semula jadi | Apa yang berubah |
|---|---|---|
| Saya mempunyai lima belas tahun. | Umur saya lima belas tahun. | “I have 15 years” tidak boleh dipindahkan terus. Umur dinyatakan dengan “umur saya” atau “saya berumur”. |
| Saya sedang menunggu untuk bas. | Saya menunggu bas. | “Menunggu” terus diikuti objek, tanpa “untuk”. |
| Saya suka untuk membaca buku. | Saya suka membaca buku. | Selepas “suka”, kata kerja terus mengikut. “Like to read” tidak memerlukan “untuk”. |
| Saya makan pada restoran itu. | Saya makan di restoran itu. | Tempat menggunakan “di”. “Pada” digunakan untuk orang, masa dan sasaran abstrak. |
| Dia adalah seorang yang sangat baik. | Dia sangat baik hati. | Bahasa Inggeris perlukan “is”. Bahasa Melayu sering meninggalkan kata penghubung sebelum kata sifat dan memakai frasa yang lebih padat. |
Perhatikan bahawa setiap suntingan memendekkan ayat. Ayat literal cenderung lebih panjang daripada ayat semula jadi, dan panjang berlebihan itu ialah tanda amaran yang berguna.
Rutin yang boleh anda guna pada mana-mana ayat
- Tulis ayat Inggeris yang anda fikirkan di sebelah ayat Melayu anda.
- Garis bawah setiap perkataan kecil: “untuk”, “pada”, “adalah”, “yang”, “dengan”. Di sinilah bahasa Inggeris menyelinap masuk.
- Tanya tentang setiap perkataan kecil itu: adakah saya memerlukannya jika saya tidak pernah berfikir dalam bahasa Inggeris?
- Gantikan ayat itu dengan corak yang anda tahu semula jadi, diambil daripada ayat buku teks atau daripada guru, kemudian ubah isinya.
- Baca ayat akhir dengan kuat tanpa ayat Inggeris dan simpan hanya yang berbunyi betul.
Gunakan paparan perbandingan semakan penulisan untuk meletakkan versi pertama dan kedua bersebelahan, dan studio pemilihan ringkasan dan parafrasa untuk melatih menyatakan perkara yang sama dalam perkataan Melayu anda sendiri.
Kesilapan yang perlu diawasi
Pelajar menulis: “Terima kasih untuk membantu saya.”
Ini meniru “thank you for helping me”. Ia difahami, tetapi “untuk” tidak sesuai di sini.
Pembetulan: “Terima kasih kerana membantu saya.” Sebab bagi ucapan terima kasih diperkenalkan dengan “kerana”. Sentiasa tanya apa yang sebenarnya dilakukan oleh perkataan kecil itu dalam ayat.
Kesilapan kedua ialah membetulkan secara berlebihan. “Mempunyai” betul untuk milikan: “Saya mempunyai dua adik lelaki” ialah ayat semula jadi. Hanya corak umur yang perlu diubah.
Semak kendiri
1. Sunting: “Saya tinggal pada Kuala Lumpur.”
Tunjukkan jawapan
“Saya tinggal di Kuala Lumpur.” Tempat menggunakan “di”, bukan “pada”.
2. Sunting: “Adik saya mempunyai tiga belas tahun.”
Tunjukkan jawapan
“Umur adik saya tiga belas tahun” atau “Adik saya berumur tiga belas tahun.” Umur dinyatakan dengan “umur” atau “berumur”, bukan dengan “mempunyai”.
3. Seorang pelajar menukar “Saya mempunyai dua adik lelaki” kepada “Dua adik lelaki saya”. Perlukah suntingan itu?
Tunjukkan jawapan
Tidak perlu. Ayat pertama sudah semula jadi. Milikan dengan “mempunyai” ialah bahasa Melayu yang betul, jadi biarkan dan gunakan tenaga menyunting untuk corak sebenar seperti umur.
Ke mana selepas ini
Mulakan senarai pembetulan bagi corak yang anda tangkap, kemudian jadikan rutin dengan log pembetulan daripada corak berulang. Panduan istilah membantu dengan perkataan kecil, dan mengesahkan laluan anda memberitahu jangkaan kualiti bahasa yang mana berkenaan dengan anda.
Jika anda mahu guru membaca ayat sebenar anda, tuisyen Bahasa Melayu dalam talian satu dengan satu boleh bermula dengan karangan pendek anda sendiri dan mengenal pasti tabiat literal yang paling kerap muncul.