Data penjanaan memberi kuasa pada masa yang berbeza. Tenaga datang daripada kuasa × masa, dan kuasa purata datang daripada jumlah tenaga ÷ jumlah masa. Soalan memberi jadual atau graf dan meminta jumlah tenaga, purata atau perbandingan.
Pelajaran ini membina atas membandingkan peranti bagi tugas yang sama dan tergolong dalam kuasa dan sumber tenaga.
Bagaimana membaca data?
Mulakan dengan tiga semakan sebelum mengira apa-apa.
- Paksi dan tajuk: adakah kuantiti itu kuasa atau tenaga, dan apakah unitnya (kW, MW, MWj)?
- Sela masa: adakah setiap nilai bacaan seketika, atau purata bagi satu blok masa?
- Had yang dinyatakan: sesetengah soalan memberi output maksimum yang mungkin (kapasiti terpasang, installed capacity). Asingkannya daripada apa yang benar-benar dijana.
Pada graf kuasa lawan masa, luas di bawah garis ialah tenaga. Bagi jadual dengan blok yang tetap, setiap blok ialah segi empat tepat: kuasa × masa. Jika bacaan dibundarkan, jawapan akhir tidak sepatutnya menunjukkan lebih banyak angka bererti daripada yang disokong data; penerang had dan pembundaran menunjukkan cara menilainya.
Contoh berlangkah
Sebuah ladang solar mempunyai kapasiti terpasang 5 MW. Output kuasa purata dalam enam blok 2 jam pada satu hari ditunjukkan. (Data contoh rekaan.)
| Masa | Kuasa purata (MW) | Tenaga (MWj) |
|---|---|---|
| 06:00 hingga 08:00 | 0.5 | 0.5 × 2 = 1.0 |
| 08:00 hingga 10:00 | 2.0 | 4.0 |
| 10:00 hingga 12:00 | 3.5 | 7.0 |
| 12:00 hingga 14:00 | 4.0 | 8.0 |
| 14:00 hingga 16:00 | 2.5 | 5.0 |
| 16:00 hingga 18:00 | 0.5 | 1.0 |
Jumlah tenaga: 1.0 + 4.0 + 7.0 + 8.0 + 5.0 + 1.0 = 26 MWj.
Kuasa purata sepanjang 12 jam: 26 ÷ 12 = 2.17, iaitu kira-kira 2.2 MW.
Bahagian daripada maksimum yang mungkin dalam 12 jam itu: maksimum = 5 × 12 = 60 MWj, jadi 26 ÷ 60 = 0.43, kira-kira 43%.
Dalam joule: 26 × 3.6 = 93.6 GJ.
Semak: kuasa purata × masa = 2.17 × 12 = 26 MWj, sepadan.
Kesilapan yang perlu diawasi
Kesilapan lazim ialah menambah lajur kuasa dan menamakan hasilnya tenaga.
Jawapan yang salah: 0.5 + 2.0 + 3.5 + 4.0 + 2.5 + 0.5 = 13, jadi “13 MWj”
Ini menambah kadar dan mengabaikan bahawa setiap blok berlangsung 2 jam. Nilai 13 itu dalam MW, dan tenaga sebenar ialah 26 MWj.
Pembetulannya ialah mendarabkan setiap kuasa dengan masanya dahulu. Di sini setiap blok 2 j, jadi jawapannya dua kali jumlah kuasa, tetapi jalan pintas itu gagal apabila panjang blok berbeza. Sentiasa tunjukkan pendaraban.
Semak diri
1. Daripada jadual, blok manakah menghasilkan tenaga paling banyak, dan berapa banyak?
Tunjuk jawapan
Blok 12:00 hingga 14:00, 8.0 MWj.
2. Sebuah turbin angin mengeluarkan 1.5 MW yang tetap selama 4.0 jam. Berapakah tenaga ini, dalam MWj dan GJ?
Tunjuk jawapan
E = 1.5 × 4.0 = 6.0 MWj. Kemudian 6.0 × 3.6 = 21.6 GJ.
3. Menggunakan jadual ladang solar, berapakah bahagian daripada 26 MWj yang dihasilkan antara 10:00 dan 14:00?
Tunjuk jawapan
7.0 + 8.0 = 15.0 MWj. 15.0 ÷ 26 = 0.58, iaitu kira-kira 58%.
Ke mana selepas ini?
Seterusnya, bezakan ketersediaan sumber daripada kebolehpercayaan, yang menggunakan data sejenis untuk bertanya sama ada bekalan memenuhi permintaan. Set latihan mencampurkan semua kemahiran ini.
Pelajar yang boleh mengira tetapi sukar menghuraikan apa yang ditunjukkan jadual boleh mendapat bantuan khusus dalam tuisyen Fizik dalam talian satu dengan satu.