Untuk mencari belian, bina semula akaun belum bayar perdagangan (trade payables) dan cari angka yang menyamakan kedua-dua belah. Angka pengimbang itu ialah belian kredit yang dibuat dalam tahun berkenaan.
Ia pasangan sebelah pembekal bagi mencari jualan kredit yang hilang, dan ia menyumbang kepada kos jualan dalam inventori dan kos jualan.
Bagaimana akaun belum bayar berfungsi?
Belum bayar perdagangan merekod apa yang perniagaan hutang kepada pembekal. Baki awal dan setiap belian kredit baharu menambah hutang, jadi kedua-duanya ialah kredit. Bayaran, diskaun diterima dan pulangan belian mengurangkannya, jadi ia ialah debit.
Baki akhir dibawa ke hadapan di sebelah debit. Jumlahkan sebelah debit, kemudian letakkan jumlah yang sama di sebelah kredit. Perbezaan antara jumlah itu dengan baki awal ialah angka belian.
Langkah demi langkah
- Lukis akaun, debit di kiri dan kredit di kanan.
- Masukkan baki awal di sebelah kredit.
- Masukkan setiap pengurangan di sebelah debit: bayaran kepada pembekal, diskaun diterima, pulangan belian.
- Masukkan baki akhir di sebelah debit sebagai baki h/b.
- Jumlahkan sebelah debit dan salin jumlahnya ke sebelah kredit.
- Belian kredit = jumlah tolak baki awal.
Contoh berlangkah
Sinar Hardware tiada invois belian untuk tahun itu. Pemilik memberi angka berikut.
- Belum bayar perdagangan pada awal tahun: RM6,800
- Bayaran kepada pembekal: RM47,500
- Diskaun diterima: RM700
- Pulangan belian: RM1,000
- Belum bayar perdagangan pada akhir tahun: RM8,200
- Inventori pada awal tahun: RM5,000; pada akhir tahun: RM6,200
| Akaun belum bayar perdagangan | RM | RM | |
|---|---|---|---|
| Bank | 47,500 | Baki b/b | 6,800 |
| Diskaun diterima | 700 | Belian kredit (angka pengimbang) | 50,600 |
| Pulangan belian | 1,000 | ||
| Baki h/b | 8,200 | ||
| 57,400 | 57,400 |
Semakan: 47,500 + 700 + 1,000 + 8,200 = 57,400. Belian = 57,400 − 6,800 = RM50,600.
Kos jualan: 5,000 + 50,600 − 1,000 (pulangan belian) − 6,200 = RM48,400.
Kesilapan yang perlu diawasi
Kesilapan biasa ialah menganggap angka bayaran sebagai angka belian.
Jawapan yang salah: belian = RM47,500
Pelajar menggunakan wang yang dibayar seolah-olah ia barang yang dibeli. Kedua-duanya berbeza RM3,100, iaitu diskaun, pulangan dan kenaikan RM1,400 dalam jumlah yang masih terhutang.
Bayaran menunjukkan apa yang keluar daripada bank, bukan apa yang tiba di gudang. Barang yang dibeli secara kredit dan belum dibayar ada dalam belian tetapi tiada dalam bayaran. Akaun belum bayar menyambungkan kedua-duanya.
Semak kendiri
1. Belum bayar awal RM3,000; akhir RM4,500; bayaran RM20,000. Cari belian kredit.
Tunjukkan jawapan
Sebelah debit: 20,000 + 4,500 = 24,500. Belian = 24,500 − 3,000 = RM21,500.
2. Belum bayar awal RM9,200; akhir RM7,700; bayaran RM61,000; diskaun diterima RM1,100. Cari belian kredit.
Tunjukkan jawapan
Sebelah debit: 61,000 + 1,100 + 7,700 = 69,800. Belian = 69,800 − 9,200 = RM60,600.
3. Belum bayar awal ialah RM6,000. Belian kredit RM30,000 dan bayaran RM33,500. Cari baki akhir.
Tunjukkan jawapan
Sebelah kredit: 6,000 + 30,000 = 36,000. Baki akhir = 36,000 − 33,500 = RM2,500.
Seterusnya
Setelah jualan dan belian dipulihkan, soalan berikutnya ialah apa yang dilakukan apabila angka jualan turut tersembunyi: menggunakan margin atau kenaikan harga dengan betul. Set latihan rekod tidak lengkap menggabungkan semua ini, dan pelatih catatan dua kali dan lejar membolehkan anda menyemak setiap catatan.
Jika anda tahu kaedahnya tetapi masih membuat kesilapan arah semasa masa terhad, guru kami boleh mengkaji percubaan anda dalam tuisyen Perakaunan dalam talian satu dengan satu.