Damaikan kuantiti fizikal dan perakaunan

Untuk mendamaikan inventori, mulakan daripada kuantiti rekod, betulkan bagi item yang telah dijelaskan tetapi belum dicatat, dan bandingkan hasilnya dengan kiraan fizikal. Sebarang kekurangan atau lebihan yang tinggal disiasat, bukan disembunyikan. Kuantiti yang dikira kemudian memberi inventori akhir.

Pelajaran ini melengkapkan inventori dan kos jualan. Ia menggunakan tabiat yang sama seperti panduan penyesuaian bank: jelaskan setiap perbezaan secara berasingan sebelum menentukan angka akhir.

Mengapa kiraan dan rekod berbeza?

Rekod dibina daripada transaksi: kuantiti awal, campur pembelian, tolak jualan. Ia menganggap setiap pergerakan telah dicatat. Kiraan menguji anggapan itu.

Sesetengah perbezaan ialah jurang pencatatan, seperti pulangan pelanggan yang belum dimasukkan. Yang lain ialah kerugian sebenar, seperti barang rosak atau kecurian. Jenis ketiga ialah pemilik mengambil barang untuk kegunaan peribadi, yang bukan perbelanjaan tetapi ambilan (drawings).

Cara mendamaikan, langkah demi langkah

1. Kira kuantiti rekod: awal + pembelian − jualan.
2. Laraskan bagi pergerakan yang tidak dicatat yang telah disahkan (pulangan masuk, pulangan keluar).
3. Bandingkan dengan kiraan fizikal dan cari kekurangan atau lebihan.
4. Jelaskan setiap bahagian perbezaan: rosak, kegunaan pemilik, tidak dapat dijelaskan.
5. Nilaikan kiraan pada kos (atau NRV jika lebih rendah) untuk mendapat inventori akhir.
6. Catat barang pemilik sebagai ambilan, dan biarkan kerugian yang tinggal jatuh ke dalam kos jualan.

Contoh berlangkah

Kedai Buku Teratai menyimpan buku nota berkos RM 6 setiap satu. Pada 31 Disember 2025, rekod menunjukkan: awal 120 unit, pembelian 800, jualan 760. Kiraan fizikal ialah 148 unit.

Langkah 1, kuantiti rekod: 120 + 800 − 760 = 160 unit.

Langkah 2, pelarasan: 8 unit dipulangkan oleh pelanggan pada 30 Disember, dan pulangan itu belum dimasukkan. Rekod sepatutnya 160 + 8 = 168 unit.

Langkah 3, kekurangan: 168 − 148 = 20 unit.

Langkah 4, penjelasan: 6 unit rosak dan dibuang, 4 diambil oleh pemilik untuk kegunaan peribadi, dan 10 tidak dapat dijelaskan. Semakan: 6 + 4 + 10 = 20.

Langkah 5, nilai: inventori akhir ialah 148 × 6 = RM 888. Sebagai semakan, 168 × 6 = 1,008 dan 20 × 6 = 120 memberi 1,008 − 120 = 888.

Langkah 6, layanan: unit yang hilang dalam jurang itu berjumlah RM 120 (rosak RM 36, kegunaan pemilik RM 24, tidak dapat dijelaskan RM 60). Menggunakan RM 888 sebagai inventori akhir memasukkan keseluruhan RM 120 ke dalam kos jualan. Barang pemilik (RM 24) tidak tergolong di situ, jadi debit Ambilan RM 24 dan kredit Pembelian RM 24.

Kesilapan yang perlu dielakkan

Kesilapan lazim ialah memaksa kiraan sama dengan rekod.

Kerja yang salah: inventori akhir = 160 × 6 = RM 960

Pelajar mempercayai rekod, mengabaikan pulangan, dan menganggap unit yang hilang akan ditemui semula.

Ini melebihkan inventori akhir sebanyak RM 960 − RM 888 = RM 72, jadi untung turut dilebihkan RM 72. Ia juga menyembunyikan kekurangan yang patut disiasat oleh pengurusan. Kiraan ialah bukti apa yang wujud, dan rekod ialah apa yang anda uji berbanding kiraan itu.

Semak sendiri

1. Inventori awal 50 unit, pembelian 300 unit dan jualan 280 unit. Berapakah kuantiti yang sepatutnya ditunjukkan oleh rekod?

2. Kiraan bagi item yang sama ialah 64 unit dan kosnya RM 15 seunit. Berapa unit hilang, dan berapa kosnya?

3. Daripada 6 unit yang hilang, 2 rosak dan 1 diambil oleh pemilik. Berapa unit tidak dapat dijelaskan, dan berapa kos unit itu?

Ke mana selepas ini

Cuba keseluruhan set bersama dalam set latihan inventori dan kos jualan. Jika anda mahu merekod kesilapan untuk semakan kemudian, gunakan log kesilapan dan baris gilir ujian semula.

Pelajar kadangkala mendapati kiraan stok sebagai bahagian paling praktikal dalam Perakaunan dan paling sukar diterangkan secara bertulis. Tuisyen Perakaunan dalam talian satu dengan satu membolehkan guru menukar kerja anda menjadi ayat yang jelas.