Genotip ialah alel yang dibawa oleh organisma, ditulis sebagai huruf. Fenotip ialah ciri yang dapat dilihat hasil daripadanya, seperti warna bunga atau ketinggian. Soalan peperiksaan meminta anda menamakan salah satu, dan markah hilang jika jenis jawapan yang salah diberikan.
Pelajaran ini membina atas grid dalam membina grid pewarisan mudah dan menyediakan anda untuk idea kebarangkalian dalam menerangkan anak berulang.
Bagaimanakah keduanya berkaitan?
Alel menetapkan apa yang boleh dicapai organisma. Alel dominan muncul dalam fenotip apabila ia ada, walaupun hanya satu salinan. Alel resesif hanya muncul apabila tiada alel dominan di sebelahnya.
Organisma dengan dua alel yang serupa (RR atau rr) ialah homozigus (homozygous). Organisma dengan dua alel berbeza (Rr) ialah heterozigus (heterozygous). Persekitaran juga boleh membentuk fenotip, jadi genotip bukan keseluruhan ceritanya.
Cara mengasingkan keduanya, langkah demi langkah
- Lihat huruf. Jika jawapan ditulis sebagai alel, seperti Rr, ia genotip.
- Lihat perihalan. Jika jawapan menamakan ciri yang boleh dilihat atau diukur, seperti bunga putih, ia fenotip.
- Untuk beralih daripada genotip kepada fenotip, semak alel mana yang dominan. Mana-mana genotip yang ada huruf besar menunjukkan ciri dominan.
- Untuk beralih daripada fenotip kepada genotip, ciri resesif mestilah homozigus (rr). Ciri dominan boleh jadi RR atau Rr.
Contoh berlangkah
Sebuah tumbuhan rekaan mempunyai batang tinggi (alel T, dominan) atau pendek (alel t, resesif). Lengkapkan jadual.
| Genotip | Fenotip | Homozigus atau heterozigus |
|---|---|---|
| TT | tinggi | homozigus |
| Tt | tinggi | heterozigus |
| tt | pendek | homozigus |
Kini satu soalan: tumbuhan tinggi dikacukkan dengan tumbuhan pendek, dan sebahagian anak pendek. Nyatakan genotip ibu bapa yang tinggi.
Langkah 1: anak pendek ialah tt, jadi ia menerima satu t daripada setiap ibu bapa.
Langkah 2: ibu bapa yang pendek ialah tt dan memberi t.
Langkah 3: ibu bapa yang tinggi mesti juga memberi t, jadi ia membawa t. Ia tinggi, jadi ia juga membawa T.
Jawapan: ibu bapa yang tinggi ialah Tt.
Semakan: Tt × tt memberi Tt, tt, Tt, tt, iaitu 1 tinggi berbanding 1 pendek, jadi anak pendek dijangka.
Persekitaran juga penting. Dua anak benih dengan genotip sama, satu ditanam dalam cahaya baik dan satu dalam teduhan pekat, boleh berbeza dari segi ketinggian dan warna daun. Genotipnya sama, tetapi fenotipnya tidak.
Kesilapan yang perlu dielakkan
Kesilapan lazim ialah mengatakan “genotipnya ungu” atau “fenotipnya Rr”.
Jawapan yang salah: “Fenotip tumbuhan itu ialah Tt.”
Tt ditulis dalam huruf, jadi ia genotip. Fenotipnya ialah “tinggi”.
Kesilapan kedua ialah mengatakan alel resesif lemah atau hilang. Ia masih ada dalam organisma heterozigus dan boleh diwarisi kepada anak, yang mana ia boleh muncul jika dua salinan bertemu.
Semak sendiri
1. Adakah “RR” genotip atau fenotip? Adakah ia homozigus atau heterozigus?
Tunjuk jawapan
Ia genotip dan ia homozigus, kerana kedua-dua alel sama.
2. Seekor kumbang rekaan mempunyai alel G untuk hijau (dominan) dan g untuk perang (resesif). Nyatakan fenotip Gg dan gg.
Tunjuk jawapan
Gg berwarna hijau, kerana G dominan. gg berwarna perang.
3. Dua kumbang hijau mempunyai anak perang. Nyatakan genotip kedua-dua ibu bapa dan terangkan.
Tunjuk jawapan
Anak perang ialah gg, jadi ia menerima g daripada setiap ibu bapa. Kedua-dua ibu bapa hijau, jadi setiap satu juga membawa G. Kedua-duanya Gg.
Ke mana selepas ini
Pelajaran terakhir menerangkan mengapa keputusan ini ialah peluang, dalam kebarangkalian merentas anak berulang. Papan model pewarisan menyediakan organisma rekaan untuk menguji hubungan genotip kepada fenotip.
Pelajar kadangkala memahami kedua-dua istilah secara berasingan tetapi mencampurkannya apabila soalan panjang menyebut kedua-duanya. Percampuran itu boleh dikesan dan dibetulkan oleh guru kami dalam tuisyen Biologi dalam talian satu dengan satu.