Lajur bank dalam buku tunai dan penyata bank sering menunjukkan baki berbeza pada tarikh yang sama. Sesetengah perbezaan ialah perbezaan masa (timing differences) yang selesai dengan sendiri, dan yang lain ialah item yang tertinggal daripada buku tunai, yang mesti dimasukkan.
Pelajaran ini ialah langkah pertama ke arah penyesuaian bank penuh. Ia menyambung daripada mencatat entri kontra dan tabiat lajur bank dalam buku tunai dan tunai runcit.
Mengapa kedua-dua baki berbeza?
Buku tunai ialah rekod perniagaan sendiri. Penyata bank ialah rekod bank bagi akaun yang sama. Kedua-duanya dikemas kini pada masa berbeza, jadi mereka boleh tidak sepadan tanpa mana-mana satu salah.
Asingkan setiap perbezaan kepada dua kumpulan. Kumpulan A: buku tunai betul dan sudah mengandungi item itu, tetapi penyata belum menyusul. Kumpulan B: penyata menunjukkan item yang belum direkod oleh perniagaan.
| Item | Kumpulan | Perlu entri buku tunai? |
|---|---|---|
| Cek dikeluarkan, belum dikemukakan | A (masa) | Tidak |
| Deposit dimasukkan, belum dikreditkan | A (masa) | Tidak |
| Caj bank pada penyata | B (tertinggal) | Ya, kredit bank |
| Kredit terus daripada pelanggan | B (tertinggal) | Ya, debit bank |
| Arahan tetap atau debit terus belum direkod | B (tertinggal) | Ya, kredit bank |
Contoh berlangkah
Lajur bank buku tunai Kuning Florist menunjukkan baki RM 4,120. Penyata bank pada tarikh yang sama menunjukkan RM 4,610. Semakan kedua-dua rekod menunjukkan:
- cek RM 650 dibayar kepada pembekal, belum dikemukakan
- deposit RM 420 dimasukkan pada hari terakhir, belum dikreditkan
- caj bank RM 40 pada penyata, tiada dalam buku tunai
- pindahan pelanggan RM 300 pada penyata, tiada dalam buku tunai
Langkah 1, asingkan. Cek dan deposit ialah Kumpulan A. Caj dan pindahan ialah Kumpulan B.
Langkah 2, kemas kini buku tunai. 4,120 − 40 = 4,080. Kemudian 4,080 + 300 = RM 4,380.
Langkah 3, laraskan penyata untuk masa. Mulakan dengan 4,610. Tolak cek belum dikemukakan: 4,610 − 650 = 3,960. Tambah deposit belum dikreditkan: 3,960 + 420 = RM 4,380.
Langkah 4, banding. Kedua-duanya memberi RM 4,380. Perbezaan dijelaskan sepenuhnya.
Semakan kedua: jurang asal ialah 4,610 − 4,120 = 490. Empat item menjelaskannya sebagai +650 (cek) − 420 (deposit) − 40 (caj) + 300 (pindahan) = 490.
Baki buku tunai terlaras RM 4,380 ialah angka bank sebenar pada tarikh itu.
Kesilapan yang perlu diawasi
Kesilapan biasa ialah mengubah buku tunai untuk item masa.
Langkah yang salah: Tolak cek belum dikemukakan RM 650 daripada baki buku tunai, memberi 4,120 − 650 = 3,470.
Cek itu sudah direkod sebagai bayaran dalam buku tunai. Menolaknya semula mengira bayaran itu dua kali.
Pembetulannya ialah bertanya “adakah item ini sudah ada dalam buku tunai saya?” Jika ya, ia item masa dan hanya sebelah penyata dilaraskan. Jika tidak, ia memerlukan entri buku tunai baharu.
Semak kendiri
1. Cek yang diterima dan dimasukkan ke bank pada 30 Jun muncul pada penyata pada 2 Julai. Kumpulan mana, dan adakah buku tunai berubah?
Lihat jawapan
Kumpulan A, masa. Buku tunai sudah merekod penerimaan itu, jadi tiada perubahan diperlukan.
2. Baki bank buku tunai ialah RM 1,800. Penyata menunjukkan caj bank RM 25 yang tiada dalam buku tunai. Berapakah baki yang dikemas kini?
Lihat jawapan
1,800 − 25 = RM 1,775. Kredit bank RM 25 dalam buku tunai.
3. Baki penyata ialah RM 2,300. Terdapat cek belum dikemukakan RM 350 dan deposit belum dikreditkan RM 120. Baki apakah yang patut sama dengan penyata terlaras?
Lihat jawapan
2,300 − 350 + 120 = RM 2,070. Ini patut sama dengan baki bank buku tunai yang dikemas kini.
Ke mana selepas ini
Kaedah penuh bermula daripada buku tunai, mengemas kininya dan kemudian menyesuaikan dibincangkan dalam penyesuaian bank. Uji kefahaman anda dahulu dengan set latihan buku tunai dan tunai runcit, dan gunakan pelatih catatan berganda dan lejar untuk menyemak entri yang dikemas kini.
Jika memisahkan item masa daripada item tertinggal masih terasa seperti meneka, guru kami boleh menyelesaikan contoh bersama anda melalui tuisyen Accounting dalam talian satu dengan satu.