Pengeposan (posting) bermaksud menyalin setiap catatan daripada buku catatan asal ke akaun lejar yang betul. Bagi setiap transaksi, anda menulis satu baris di sebelah debit satu akaun dan satu baris di sebelah kredit akaun lain, setiap satu dengan tarikh, nama akaun lain dalam lajur butiran, rujukan dan jumlah.
Pelajaran ini menyusul pemilihan debit dan kredit mengikut jenis akaun dan rekod jualan tunai dan kredit. Ia menyediakan anda untuk mengimbang akaun dalam pelajaran seterusnya.
Apakah fungsi setiap lajur lejar?
Akaun lejar mempunyai dua sebelah. Kiri ialah sebelah debit dan kanan ialah sebelah kredit. Setiap sebelah mempunyai empat lajur:
- Tarikh transaksi.
- Butiran: nama akaun yang memegang catatan satu lagi.
- Rujukan (Ref): folio atau kod yang menunjuk ke akaun lain. Dalam pelajaran ini, Bank ialah L1, Modal ialah L2, Belian ialah L3 dan Jualan ialah L4.
- RM: jumlah.
Bagaimana mengepos langkah demi langkah?
- Tulis catatan jurnal dahulu: akaun mana didebitkan, akaun mana dikreditkan, dan jumlahnya.
- Buka satu baris di sebelah debit akaun yang didebitkan. Tulis nama akaun yang dikreditkan dalam Butiran.
- Buka satu baris di sebelah kredit akaun yang dikreditkan. Tulis nama akaun yang didebitkan dalam Butiran.
- Tambah rujukan untuk akaun di sebelah lagi.
- Tandakan transaksi setelah ia muncul dalam kedua-dua akaun.
Contoh berlangkah
Dewi Florist ialah perniagaan rekaan. Pos transaksi bulan Mac berikut.
- 1 Mac: pemilik memasukkan RM8,000 ke akaun bank perniagaan.
- 3 Mac: kedai membeli bunga untuk dijual semula, RM1,500, dibayar melalui bank.
- 5 Mac: kedai menjual bunga, RM2,200, dan wang masuk ke bank.
Catatan jurnal. 1 Mac: debit Bank, kredit Modal, RM8,000. 3 Mac: debit Belian, kredit Bank, RM1,500. 5 Mac: debit Bank, kredit Jualan, RM2,200.
Akaun Bank (L1)
| Tarikh | Butiran | Ref | RM | Tarikh | Butiran | Ref | RM |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 Mac | Modal | L2 | 8,000 | 3 Mac | Belian | L3 | 1,500 |
| 5 Mac | Jualan | L4 | 2,200 |
Akaun Modal (L2)
| Tarikh | Butiran | Ref | RM | Tarikh | Butiran | Ref | RM |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 Mac | Bank | L1 | 8,000 |
Akaun Belian (L3)
| Tarikh | Butiran | Ref | RM | Tarikh | Butiran | Ref | RM |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 3 Mac | Bank | L1 | 1,500 |
Akaun Jualan (L4)
| Tarikh | Butiran | Ref | RM | Tarikh | Butiran | Ref | RM |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 5 Mac | Bank | L1 | 2,200 |
Semakan: jumlah pengeposan debit ialah 8,000 + 1,500 + 2,200 = RM11,700. Jumlah pengeposan kredit ialah 1,500 + 8,000 + 2,200 = RM11,700. Setiap satu daripada tiga transaksi muncul dua kali.
Kesilapan apakah yang perlu diawasi?
Kesilapan yang lazim ialah menulis nama akaun itu sendiri dalam lajur Butiran.
Pengeposan yang salah: Dalam akaun Bank, baris 5 Mac berbunyi “Bank, L1, 2,200”.
Pelajar menulis nama halaman yang sedang digunakan, bukan akaun di sebelah lagi.
Jumlah dan sebelahnya mungkin betul, tetapi baris itu tidak memberitahu pembaca apa-apa. Pembaca tidak dapat menjejak dari mana wang datang. Baris yang betul: dalam akaun Bank, debit 5 Mac menunjukkan Jualan, L4, 2,200.
Ujian pantas: lajur Butiran tidak boleh mengulang tajuk akaun yang sedang anda tulis.
Semak sendiri
1. Dewi Florist membayar sewa RM900 melalui bank pada 12 Mac. Dalam dua akaun mana anda mengepos, dan di sebelah mana?
Tunjukkan jawapan
Debit Sewa di sebelah debit (Butiran: Bank). Kredit Bank di sebelah kredit (Butiran: Sewa). Jumlah dalam setiap satu ialah RM900.
2. Dalam akaun Jualan di atas, apakah yang patut ditunjukkan lajur Butiran bagi baris 5 Mac, dan di sebelah mana ia berada?
Tunjukkan jawapan
Ia patut menunjukkan Bank, kerana catatan satu lagi berada dalam akaun Bank. Ia berada di sebelah kredit, kerana pendapatan bertambah dengan kredit.
3. Seorang pelajar mengepos jualan kredit kepada Lim sebagai debit dalam Jualan dan kredit dalam akaun Lim. Bahagian mana yang salah?
Tunjukkan jawapan
Kedua-dua sebelah terbalik. Lim patut didebitkan (dia berhutang kepada perniagaan) dan Jualan dikreditkan (pendapatan).
Ke mana pelajaran ini membawa anda seterusnya?
Setelah pengeposan kemas, anda boleh menutup akaun dan mencari bakinya: imbangkan akaun dan terangkan sebelah baki dibawa turun. Alat latihan double-entry dan lejar menyimpan jejak pengeposan penuh bagi transaksi rekaan supaya anda boleh membandingkannya dengan kerja anda.
Pelajar kadang-kadang mengepos jumlah yang betul ke sebelah yang salah dan tidak nampak mengapa lejar kelihatan janggal. Guru dalam tuisyen Accounting dalam talian satu dengan satu boleh menyemak lejar anda baris demi baris dan menunjukkan apa yang patut disemak dahulu.