Untuk mentafsir set data pemakanan, kira hanya apa yang disokong oleh jadual, kemudian tulis kesimpulan yang kekal dalam data. Kemahiran ini ialah aritmetik, ketelitian unit dan perkataan yang berhati-hati. Ia bukan nasihat tentang apa yang patut dimakan oleh sesiapa.
Pelajaran ini termasuk dalam pemakanan dan pencernaan manusia. Ia hanya menggunakan sedikit istilah daripada membezakan asimilasi daripada penyerapan, jadi anda boleh melakukannya pada bila-bila masa dalam topik ini.
Bagaimana anda patut membaca jadual nutrien?
Mulakan dengan tajuk dan unit. Kebanyakan jadual makanan memberi nilai bagi setiap 100 g, tetapi soalan mungkin bercakap tentang satu hidangan. Skalakan dahulu, banding kemudian.
- Skalakan kepada satu hidangan: nilai bagi setiap 100 g × (jisim hidangan ÷ 100).
- Jumlahkan satu hidangan: skalakan setiap makanan, kemudian tambah setiap nutrien secara berasingan.
- Bahagian daripada jumlah: bahagian ÷ jumlah × 100.
- Banding makanan dengan adil: gunakan jisim atau hidangan yang sama untuk setiap makanan.
Contoh berlangkah
Semua nilai di bawah direka untuk latihan dan bukan data makanan sebenar. Bagi setiap 100 g:
| Makanan | Tenaga (kJ) | Protein (g) | Serabut (g) |
|---|---|---|---|
| P | 540 | 2.5 | 0.4 |
| Q | 620 | 20 | 0 |
| R | 140 | 2 | 3 |
Satu hidangan model mengandungi 200 g P, 100 g Q dan 150 g R. Cari jumlah dan bahagian protein daripada Q.
Langkah 1, faktor skala: P = 2, Q = 1, R = 1.5.
Langkah 2, tenaga: P 540 × 2 = 1080; Q 620 × 1 = 620; R 140 × 1.5 = 210. Jumlah 1080 + 620 + 210 = 1910 kJ.
Langkah 3, protein: P 2.5 × 2 = 5; Q 20; R 2 × 1.5 = 3. Jumlah 5 + 20 + 3 = 28 g.
Langkah 4, serabut: P 0.4 × 2 = 0.8; Q 0; R 3 × 1.5 = 4.5. Jumlah 0.8 + 0 + 4.5 = 5.3 g.
Langkah 5, bahagian protein daripada Q: 20 ÷ 28 × 100 = 71.4%, jadi kira-kira 71%.
Langkah 6, kesimpulan: dalam hidangan model ini, makanan Q membekalkan kebanyakan protein dan R membekalkan kebanyakan serabut. Jadual tidak mengatakan apa-apa tentang sama ada hidangan itu sesuai untuk seseorang tertentu.
Kesilapan yang perlu diawasi
Kesilapan lazim ialah menggunakan nilai bagi setiap 100 g seolah-olah ia jumlah yang dimakan, atau menukar corak kepada nasihat.
Jawapan yang salah: “Tenaga hidangan ialah 540 + 620 + 140 = 1300 kJ, jadi ini hidangan sihat untuk pelajar.”
Nilai tidak diskalakan kepada hidangan, dan “sihat untuk pelajar” ialah dakwaan yang tidak boleh disokong oleh jadual.
Pembetulannya ialah menskalakan dahulu dan menerangkan hanya apa yang data tunjukkan: “Dalam hidangan model ini, jumlah tenaga ialah 1910 kJ.” Kekalkan perkataan dalam data ini dalam kesimpulan anda.
Semak diri anda
Cuba tanpa kalkulator jika boleh, kemudian buka setiap jawapan. Datanya ialah jadual reka di atas.
1. Berapakah serabut dalam hidangan 150 g makanan R sahaja?
Lihat jawapan
Faktor = 150 ÷ 100 = 1.5. Serabut = 3 × 1.5 = 4.5 g.
2. Berapakah tenaga yang diberi oleh 1 g makanan Q?
Lihat jawapan
620 kJ bagi setiap 100 g, jadi 620 ÷ 100 = 6.2 kJ setiap gram.
3. Satu tinjauan reka mendapati pelajar yang makan lebih banyak serabut juga melaporkan kurang selsema. Seorang rakan menulis, “Serabut mencegah selsema.” Tulis semula kesimpulan supaya disokong oleh data.
Lihat jawapan
“Dalam tinjauan ini, pengambilan serabut yang lebih tinggi dikaitkan dengan kurang selsema yang dilaporkan.” Tinjauan menunjukkan kaitan. Ia tidak boleh menunjukkan serabut sebagai sebab, kerana faktor lain seperti tidur atau aktiviti mungkin berbeza.
Langkah seterusnya
Latih penskalaan dan perkataan yang berhati-hati dalam set latihan pemakanan dan pencernaan manusia. Log kesilapan dan baris ujian semula boleh menyimpan kesilapan aritmetik berasingan daripada kesilapan perkataan.
Untuk soalan tentang diet atau kesihatan anda sendiri, berbincanglah dengan doktor atau pakar diet berdaftar. Jika anda mahu bantuan dengan soalan data secara umum, tuisyen Biologi dalam talian secara satu dengan satu boleh menyemak jawapan anda sendiri. Papan pokok kebarangkalian dan pengiraan dan papan model pewarisan ialah alat berasingan untuk tugasan pemodelan dalam topik lain.