Membandingkan dakwaan alam sekitar dengan bukti dan hadnya

Untuk membandingkan dakwaan dengan bukti, kira semula dakwaan itu daripada data, nyatakan sama ada nombor menyokongnya, kemudian nyatakan apa yang tidak dapat ditunjukkan oleh data. Inilah kemahiran penilaian di sebalik banyak soalan alam sekitar dalam IGCSE Kimia. Semua data dalam pelajaran ini ialah rekaan untuk pengajaran.

Ia berasaskan membaca data bahan pencemar dan menjejak karbon melalui satu proses. Set kemahiran penuh ada di kimia air, udara dan alam sekitar.

Apakah yang menjadikan penilaian itu baik?

Jawapan penuh mempunyai empat bahagian.

1. Nyatakan semula dakwaan dengan tepat. Catat sebarang nombor, seperti “50%”.
2. Semak nombor dengan membuat pengiraan sendiri.
3. Beri penilaian: disokong sepenuhnya, disokong sebahagian atau tidak disokong, dan sebabnya.
4. Nyatakan had: saiz sampel, ulangan, keadaan, pengukuran yang tiada, dan siapa yang membuat dakwaan.

Menilai dakwaan tidak sama dengan menilai seseorang. Anda mengulas data, bukan sama ada seseorang itu jujur.

Contoh berlangkah

Senario rekaan: Sebuah syarikat mengatakan penukar bermangkinnya “mengurangkan pelepasan karbon monoksida sebanyak 50%”. Dalam satu ujian pada satu kereta, pelepasan karbon monoksida ialah 4.0 g/km tanpa penukar dan 2.2 g/km dengan penukar.

Langkah 1, nyatakan semula. Dakwaannya ialah pengurangan 50%.

Langkah 2, kira. Penurunan = 4.0 − 2.2 = 1.8 g/km. Peratusan penurunan = 1.8 ÷ 4.0 × 100 = 45%.

Langkah 3, nilai. Data menunjukkan pengurangan yang besar, tetapi 45% lebih rendah daripada 50% yang didakwa. Dakwaan itu tidak disokong sepenuhnya oleh ujian ini, walaupun arah kesannya disokong.

Langkah 4, had.

• Hanya satu kereta dan satu ujian digunakan, jadi keputusan mungkin tidak terpakai pada kereta lain.
• Tiada bacaan berulang untuk menunjukkan sebanyak mana keputusan berubah-ubah.
• Ujian tidak mengukur bahan pencemar lain atau apa yang berlaku apabila penukar semakin usang.

Kesimpulan model: “Data menunjukkan penurunan CO sebanyak 45%, bukan 50%, jadi dakwaan tidak disokong sepenuhnya. Data datang daripada satu kereta dalam satu ujian, jadi kesimpulan yang lebih kukuh memerlukan ulangan pada lebih banyak kenderaan.”

Tentang kimia di sebalik dakwaan: penukar membantu menukar karbon monoksida dan nitrogen monoksida kepada karbon dioksida dan nitrogen, 2CO + 2NO → 2CO₂ + N₂. Semak keseimbangan: karbon 2 dan 2, oksigen 2 + 2 = 4 dan 4, nitrogen 2 dan 2. Perhatikan bahawa ini masih menghasilkan karbon dioksida.

Kesilapan yang perlu diawasi

Jawapan yang salah: “Dakwaan itu benar kerana pelepasan telah menurun.”

Penurunan tidak sama dengan saiz penurunan yang didakwa. Jawapan itu juga mengabaikan had satu ujian.

Pembetulannya ialah membandingkan angka yang dikira dengan angka yang didakwa, menggunakan ukuran yang sama. Kesilapan kedua ialah menilai dakwaan berdasarkan betapa meyakinkan bunyinya, bukan nombornya. Kesilapan ketiga ialah mengatakan penukar bermangkin “membuang pencemaran”, sedangkan ia menukar sesetengah bahan pencemar dan masih menghasilkan karbon dioksida.

Semak diri anda

1. Iklan bahan tambah bahan api mendakwa ia mengurangkan zarah asap sebanyak 30%. Satu ujian memberi 5.0 mg/m³ tanpanya dan 3.0 mg/m³ dengannya (rekaan). Adakah dakwaan itu disokong?

2. Berikan dua had bukti daripada ujian pada satu sampel yang diambil pada satu hari.

3. Seimbangkan: CO + NO → CO₂ + N₂

Langkah seterusnya

Set latihan modul mencampurkan kelima-lima kemahiran di satu tempat, termasuk pengiraan dan penilaian. Untuk menjejak kesilapan yang anda ulang, gunakan log kesilapan dan baris gilir ujian semula. Kembali ke menerangkan langkah pengasingan dalam rawatan air jika penaakulan zarah perlu dilihat semula.

Jawapan penilaian bertambah baik paling cepat apabila ada yang membacakannya semula kepada anda. Guru kami melakukannya dalam tuisyen Kimia dalam talian secara satu dengan satu, dengan menunjuk frasa tepat yang memerlukan lebih bukti.