Untuk berkongsi sesuatu jumlah dalam nisbah, tambah nombor nisbah untuk mengira bahagian, bahagi jumlah dengan bilangan itu untuk mendapat satu bahagian, kemudian darab. Kemahiran ini muncul dalam soalan wang, campuran, umur dan sudut, dan menjadi asas setiap pelajaran lain dalam nisbah dan penaakulan kadaran.
Apakah yang sebenarnya dikatakan oleh nisbah?
Nisbah seperti 3:5 bermaksud bagi setiap 3 unit yang diterima oleh bahagian pertama, bahagian kedua menerima 5. Ia tidak memberitahu saiz unit itu. Jumlah keseluruhanlah yang menentukannya.
Bayangkan jumlah itu dipotong kepada kepingan sama saiz. Orang pertama mengambil 3 keping dan orang kedua mengambil 5 keping, jadi keseluruhannya 8 keping. Setelah anda tahu saiz satu keping, setiap bahagian dapat dikira.
Cara berkongsi jumlah, langkah demi langkah
- Tambah nombor nisbah untuk mendapat jumlah bahagian.
- Bahagi jumlah dengan bilangan bahagian untuk mendapat satu bahagian.
- Darab satu bahagian dengan setiap nombor nisbah untuk mendapat setiap habuan.
- Semak bahawa habuan-habuan itu berjumlah sama dengan jumlah asal.
Contoh berlangkah
Kongsikan RM480 antara Hana dan Ravi dalam nisbah 3:5.
Langkah 1, bahagian: 3 + 5 = 8 bahagian.
Langkah 2, satu bahagian: 480 ÷ 8 = 60, jadi satu bahagian ialah RM60.
Langkah 3, habuan: Hana mendapat 3 × 60 = RM180. Ravi mendapat 5 × 60 = RM300.
Semakan: 180 + 300 = 480. Habuan itu juga dalam nisbah 180:300 = 3:5 selepas kedua-duanya dibahagi 60.
Kesilapan yang perlu diawasi
Kesilapan yang lazim ialah membahagi seluruh jumlah dengan setiap nombor nisbah.
Langkah yang salah: 480 ÷ 3 = 160 dan 480 ÷ 5 = 96.
Kedua-dua “habuan” itu berjumlah 256, bukan 480, jadi ia tidak mungkin betul.
Puncanya, 480 ialah jumlah untuk kesemua 8 bahagian, bukan untuk 3 bahagian atau 5 bahagian. Bahagi dengan jumlah nombor nisbah dahulu. Langkah semakan menangkap kesilapan ini serta-merta, sebab itu sepuluh saat itu berbaloi.
Semak sendiri
Cuba soalan ini di atas kertas, kemudian buka setiap jawapan.
1. Kongsikan 350 g tepung dalam nisbah 2:3:2.
Tunjuk jawapan
Bahagian: 2 + 3 + 2 = 7. Satu bahagian: 350 ÷ 7 = 50 g.
Habuan: 2 × 50 = 100 g, 3 × 50 = 150 g, 2 × 50 = 100 g.
100 g, 150 g, 100 g. Semakan: 100 + 150 + 100 = 350.
2. Dua bungkusan berjisim dalam nisbah 4:1 dengan jisim keseluruhan 65 kg. Cari jisim yang lebih berat.
Tunjuk jawapan
Bahagian: 4 + 1 = 5. Satu bahagian: 65 ÷ 5 = 13 kg.
Bungkusan lebih berat: 4 × 13 = 52 kg. Bungkusan lebih ringan: 13 kg. Semakan: 52 + 13 = 65.
3. Dua orang kawan berkongsi wang dalam nisbah 7:4. Habuan yang lebih besar ialah RM54 lebih daripada yang lebih kecil. Cari jumlah keseluruhan.
Tunjuk jawapan
Bezanya 7 − 4 = 3 bahagian, dan 3 bahagian = RM54, jadi satu bahagian = RM18.
Jumlah bahagian: 7 + 4 = 11, maka jumlahnya 11 × 18 = RM198.
Semakan: habuan ialah 7 × 18 = RM126 dan 4 × 18 = RM72. Bezanya 126 − 72 = 54, dan 126 + 72 = 198.
Ke mana selepas ini?
Seterusnya, lihat bagaimana idea yang sama berfungsi apabila unit berbeza dalam menskala resipi dengan unit bercampur. Pelatih kerja tanpa kalkulator membantu anda melatih langkah pembahagian tanpa kehilangan ketepatan.
Sesetengah pelajar boleh melakukan langkah ini sendiri tetapi tersekat apabila soalan memberi beza dan bukannya jumlah. Guru kami mencari corak itulah dalam tuisyen Matematik dalam talian satu dengan satu.