Kegunaan menyatakan mengapa sesuatu dadah diberikan. Mekanisme menyatakan bagaimana dadah itu menghasilkan kesannya di dalam badan. Soalan peperiksaan meminta salah satu, dan memberi yang salah ialah cara senyap untuk kehilangan markah.
Kemahiran ini membuka dadah dan kesan biologi kerana setiap pelajaran seterusnya bergantung pada pembacaan kata soalan yang betul.
Apakah beza dadah, ubat dan mekanisme?
Dadah ialah bahan yang mengubah cara badan berfungsi. Ubat ialah dadah yang digunakan untuk merawat atau mencegah masalah kesihatan. Kafein dan alkohol ialah dadah; antibiotik yang diberi untuk jangkitan bakteria ialah ubat.
Mekanisme ialah rantaian langkah antara bahan memasuki badan dengan kesan yang boleh diperhatikan. Ayat mekanisme yang baik mempunyai tiga bahagian: apa yang disasarkan, apa yang berubah, dan apa yang terhasil.
Cara mengasingkan sesuatu ayat
Tanya dua soalan kepada mana-mana ayat tentang dadah.
- Adakah ia menyatakan mengapa seseorang mengambilnya? Itu kegunaan.
- Adakah ia menyatakan apa yang disasarkan bahan itu dan apa yang berubah? Itu mekanisme.
| Kata soalan | Apa yang perlu ditulis |
|---|---|
| Apakah kegunaannya? | Keadaan atau tujuan |
| Bagaimana ia berfungsi? | Sasaran, perubahan, akibat |
| Mengapa ia tidak berkesan pada virus? | Sasaran yang tidak sepadan |
| Cadangkan satu kesan pada badan | Hasil yang dikaitkan dengan mekanisme |
Contoh berlangkah
Antibiotik A ialah dadah rekaan yang digunakan dalam pelajaran ini. Baca perenggan dan labelkan setiap ayat.
(a) Antibiotik A diberikan untuk merawat jangkitan dada yang disebabkan oleh bakteria. (b) Ia merosakkan sel bakteria sehingga bakteria itu mati. (c) Ia tidak mempunyai kesan pada virus.
Ayat (a) menyatakan mengapa dadah itu diberikan, jadi ia ialah kegunaan.
Ayat (b) menyatakan apa yang disasarkan dadah (sel bakteria), apa yang berubah (ia rosak) dan akibatnya (ia mati). Itu ialah mekanisme.
Ayat (c) menerangkan satu had. Virus bukan sel bakteria, jadi tiada sel bakteria untuk dirosakkan oleh dadah itu. Itu ialah sasaran yang tidak sepadan, yang menjadi sebahagian daripada idea mekanisme.
Sekarang jawab: “Terangkan bagaimana antibiotik A mengurangkan jangkitan.”
Jawapan model: antibiotik itu merosakkan sel bakteria, jadi bakteria mati dan jangkitan menjadi lebih kecil.
Kesilapan yang perlu dielakkan
Jawapan yang salah: “Antibiotik A mengurangkan jangkitan kerana ia merawat jangkitan.”
Ini mengulang soalan sebagai jawapan, jadi ia bulat. “Merawat” ialah kegunaan, sedangkan soalan meminta mekanisme.
Pembetulannya ialah mencari kata kerja yang menunjukkan perubahan dalam badan: merosakkan, menyekat, mengikat, memperlahankan, membunuh. Jika tiada satu pun muncul dalam ayat anda, besar kemungkinan anda menulis kegunaan.
Semak sendiri
1. Labelkan setiap pernyataan sebagai kegunaan atau mekanisme. (a) “Dadah B diambil untuk mengurangkan sakit selepas pembedahan.” (b) “Dadah B mengikat reseptor pada sel saraf supaya kurang mesej sakit dihantar.”
Lihat jawapan
(a) ialah kegunaan: ia menyatakan mengapa dadah diambil. (b) ialah mekanisme: ia menamakan sasaran (reseptor pada sel saraf), perubahan (pengikatan) dan akibat (kurang mesej sakit).
2. Seorang pelajar menulis: “Dadah C berfungsi dengan menjadi ubat untuk asma.” Mengapa ini tidak menjawab “Bagaimana Dadah C berfungsi?”
Lihat jawapan
Ia hanya menamakan tujuan dan tidak memberi sasaran, perubahan atau akibat. Jawapan yang lebih baik akan menyatakan apa yang disasarkan dadah itu dan apa yang berubah.
3. Adakah alkohol dadah, ubat atau kedua-duanya? Berikan satu sebab.
Lihat jawapan
Alkohol ialah dadah kerana ia mengubah cara badan berfungsi, contohnya dengan memperlahankan tindak balas. Ia biasanya tidak dipanggil ubat kerana tidak digunakan untuk merawat atau mencegah masalah kesihatan.
Ke mana selepas ini
Setelah kegunaan dan mekanisme diasingkan, teruskan ke mentafsir bukti tentang perangsang untuk melihat bagaimana data menyokong mekanisme. Kemudian cuba set latihan dadah dan kesan biologi.
Sesetengah pelajar boleh menghafal definisi tetapi masih mengelirukan kegunaan dan mekanisme apabila perkataan soalan berubah. Itulah jenis corak yang dicari guru kami dalam tuisyen Biologi dalam talian satu dengan satu.