Mengira organisma dan mengukur biojisim menjawab soalan yang berbeza. Kiraan memberitahu berapa banyak individu yang ada, dan biojisim memberitahu berapa banyak bahan hidup yang ada pada setiap aras trofik. Kedua-duanya muncul dalam ekologi dan aliran tenaga, dan soalan sering meminta anda menerangkan mengapa dua rajah itu berbeza.
Apakah beza antara bilangan dan biojisim?
Piramid bilangan melukis satu bar bagi setiap aras trofik yang lebarnya menunjukkan bilangan individu. Ia tidak peduli sama ada individu itu kecil atau besar, jadi bentuknya boleh nampak ganjil. Satu pokok oak boleh menyokong beribu-ribu ulat.
Piramid biojisim menggunakan jumlah jisim bahan hidup pada setiap aras, biasanya jisim kering. Oleh sebab tenaga hilang antara aras, setiap aras hanya menyokong jisim yang lebih kecil daripada aras di bawahnya, jadi piramid biojisim biasanya menyempit pada setiap aras yang lebih tinggi.
Jumlah biojisim = bilangan organisma × jisim min satu organisma. Pastikan unit konsisten, dan ingat 1 kg = 1 000 g.
Contoh berlangkah
Rantai makanan hutan (data rekaan untuk latihan): pokok oak → ulat → burung pemakan serangga.
| Aras | Bilangan organisma | Jisim kering min satu | Jumlah biojisim |
|---|---|---|---|
| Pokok oak | 1 | 500 kg | ? |
| Ulat | 40 000 | 0.2 g | ? |
| Burung | 30 | 20 g | ? |
Lengkapkan jadual, kemudian nyatakan rupa piramid bilangan dan piramid biojisim.
Langkah 1, oak: 1 × 500 kg = 500 kg.
Langkah 2, ulat: 40 000 × 0.2 g = 8 000 g. Tukar: 8 000 ÷ 1 000 = 8 kg.
Langkah 3, burung: 30 × 20 g = 600 g = 0.6 kg.
Langkah 4, bandingkan: bilangan ialah 1, 40 000, 30, jadi bar tengah paling lebar dan ia bukan piramid. Biojisim ialah 500 kg, 8 kg, 0.6 kg, yang menyempit pada setiap langkah dan ialah piramid.
Langkah 5, terangkan: kiraan mengabaikan saiz. Pokok itu besar, ulat kecil, dan jisim berkurang pada setiap aras kerana tenaga hilang sebagai haba dan dalam bahan buangan.
Semak langkah 2 semula: 40 000 × 0.2 = 40 000 ÷ 5 = 8 000. Semak langkah 3: 30 × 20 = 600.
Kesilapan yang perlu dielakkan
Pelajar sering menganggap bilangan organisma sama dengan jumlah bahan hidup.
Jawapan yang salah: “Ada 40 000 ulat dan hanya 1 pokok oak, jadi ulat mempunyai biojisim lebih banyak.”
Pelajar membandingkan kiraan dan terlupa jisim setiap organisma.
Pembetulannya ialah mendarab dengan jisim satu organisma sebelum membandingkan. Pokok oak mempunyai 500 kg, ulat hanya 8 kg. Jika soalan menyebut “biojisim”, lakukan pendaraban dahulu.
Semak sendiri
1. Sampel kolam (rekaan): 50 000 sel alga berjisim kering min 0.00004 g; 400 kutu air berjisim 0.002 g setiap satu; 2 ikan berjisim 0.15 g setiap satu. Cari jumlah biojisim bagi setiap aras.
Lihat jawapan
Alga: 50 000 × 0.00004 = 2 g. Kutu air: 400 × 0.002 = 0.8 g. Ikan: 2 × 0.15 = 0.3 g.
2. Menggunakan soalan 1, adakah kolam ini mempunyai piramid biojisim, dan adakah ia mempunyai piramid bilangan?
Lihat jawapan
Biojisim ialah 2 g, 0.8 g, 0.3 g, jadi ia ialah piramid (menyempit ke atas). Bilangan ialah 50 000, 400, 2, yang juga menyempit, jadi ia piramid bilangan juga.
3. Mengapakah jisim kering digunakan dan bukan jisim basah apabila mengukur biojisim?
Lihat jawapan
Jisim basah termasuk air, dan kandungan air berbeza antara organisma dan mengikut keadaan seperti hujan yang baru turun. Jisim kering mengukur bahan hidup sebenar, jadi perbandingan lebih adil.
Ke mana selepas ini?
Pelajaran ini menghimpunkan kehilangan tenaga daripada pelajaran tenaga dan penskalaan daripada anggaran persampelan. Uji seluruh modul pada set latihan campuran.
Jika anda mahu maklum balas tentang cara anda menerangkan perbezaan itu dengan perkataan sendiri, tuisyen Biologi dalam talian satu dengan satu direka untuk itu.