Nama saintifik ialah nama Latin dua bahagian yang digunakan untuk satu spesies di seluruh dunia. Bahagian pertama, genus, memberitahu kumpulan spesies berkait rapat yang dimilikinya. Bahagian kedua, nama spesies, mengenal pasti spesies tertentu itu. Pelajaran ini sebahagian daripada sistem hidupan dan pengelasan dan diuji dengan soalan pendek yang tepat.
Bagaimana nama binomial ditulis?
Tulis genus dahulu dengan huruf besar. Tulis spesies dengan huruf kecil. Gunakan huruf condong dalam cetakan, dan garis bawahi setiap bahagian secara berasingan jika menulis tangan.
Contohnya, manusia ialah Homo sapiens. Homo ialah genus dan sapiens ialah spesies. Perkataan spesies sahaja bukan nama penuh, kerana perkataan spesies yang sama boleh digunakan dalam genus berbeza.
Hierarki pengelasan bergerak daripada besar kepada kecil: kerajaan (kingdom), filum, kelas, order, famili, genus, spesies. Semak sukatan semasa untuk mengetahui sejauh mana anda perlu mengetahui senarai ini.
Mengapa nama biasa boleh mengelirukan?
Nama biasa dibina daripada tanggapan harian. Obor-obor bukan ikan, dan tapak sulaiman bukan ikan. Satu perkataan yang sama dalam dua nama biasa tidak menunjukkan organisma itu berkait rapat.
Nama saintifik mengikut peraturan yang dipersetujui saintis, jadi ia sama di setiap negara dan bahasa. Itulah sebabnya peperiksaan akan menggunakannya.
Contoh berlangkah
Tiga pokok mempunyai nama saintifik berikut (spesies sebenar, digunakan di sini hanya sebagai contoh corak penamaan):
- Quercus robur
- Quercus alba
- Acer rubrum
Soalan: Yang mana dua paling berkait rapat? Terangkan.
Langkah 1, kenal pasti genus setiap satu. Genusnya ialah Quercus, Quercus dan Acer.
Langkah 2, bandingkan. Dua yang pertama berkongsi genus Quercus. Yang ketiga mempunyai genus berbeza.
Langkah 3, jawab. Quercus robur dan Quercus alba paling berkait rapat, kerana kedua-duanya dalam genus yang sama.
Semakan: soalan tidak bertanya tentang nama biasa, dan jawapan tidak bergantung padanya.
Kesilapan yang perlu dielakkan
Jawapan yang salah: “Quercus robur dan Acer rubrum berkait kerana kedua-duanya pokok dan kedua-duanya mempunyai perkataan merah dalam nama.”
Murid itu membandingkan nama biasa dan rupa umum organisma, bukan genus.
Pembetulannya ialah membandingkan genus dahulu. Jangan gunakan warna, saiz atau habitat sebagai bukti perkaitan. Perhatikan juga penulisan: Quercus Robur dan quercus robur kedua-duanya kehilangan markah.
Semak sendiri
1. Tulis nama binomial singa, Panthera leo, dengan huruf besar yang betul, dan nyatakan genusnya.
Lihat jawapan
Panthera leo. Genusnya ialah Panthera, dengan P besar.
2. Panthera leo dan Panthera tigris ialah dua spesies. Apakah yang diberitahu oleh nama mereka tentang sejauh mana mereka berkait rapat?
Lihat jawapan
Kedua-duanya berkongsi genus yang sama, Panthera, jadi kedua-duanya berkait rapat dan berkongsi banyak ciri.
3. Seorang murid berkata ikan perak (silverfish) mesti ikan kerana namanya. Berikan jawapan satu ayat.
Lihat jawapan
Nama biasa boleh mengelirukan, dan perkaitan dinilai daripada ciri dan pengelasan saintifik, bukan daripada satu perkataan dalam nama harian.
Ke mana selepas ini?
Nama ialah satu bahagian gambaran, dan pelajaran seterusnya beralih daripada organisma kepada sesuatu yang bukan sel langsung: membandingkan huraian virus dan sel. Untuk menyemak cara kumpulan dibina dahulu, baca menerangkan pengelasan melalui ciri sepunya.
Markah dalam topik ini boleh bergantung pada perkataan yang tepat. Guru dalam tuisyen Biologi dalam talian satu dengan satu boleh menyemak perkataan jawapan bertulis anda bersama-sama anda.