Rujukan menunjukkan pembaca kepada sesuatu yang lain: sumber, jadual bernombor atau halaman. Memasukkan rujukan dengan tepat bermakna menggunakan perkataan yang diberi tugasan, meletakkannya di tempat yang diminta, dan memastikan ia kekal betul apabila dokumen berubah.
Ini kemahiran keempat dalam penyuntingan dan semakan dokumen. Ia bergantung pada tabiat jadual dan kapsyen dalam penghasilan dokumen dan sumber yang tersusun dalam organisasi fail dan bukti.
Apa yang boleh salah dengan rujukan?
Tiga kesalahan biasa. Perkataan diubah daripada yang diberikan tugasan. Rujukan diletakkan di tempat yang salah, seperti dalam pengepala dan bukan di bawah jadual. Atau nombor ditaip secara manual dan menjadi salah selepas suntingan.
Kesalahan keempat ialah mereka-reka. Tugasan mungkin membenarkan satu sumber bernama. Menambah sumber lain yang tidak diberi menjadikan dokumen tidak tepat, walaupun nampak lengkap.
Rutin, langkah demi langkah
- Cari teks rujukan tepat dalam tugasan. Salin perkataan dan tanda bacanya dengan tepat.
- Catat tempat ia mesti diletakkan: di bawah jadual, dalam pengaki atau di hujung perenggan.
- Masukkan rujukan di kedudukan itu, dengan gaya yang sama seperti baris sumber lain.
- Gunakan penomboran dan rujukan silang automatik bagi nombor jadual, rajah atau halaman, bukan menaipnya.
- Kemas kini rujukan selepas suntingan yang menambah, membuang atau mengalihkan item bernombor.
- Baca setiap rujukan sekali dan sahkan ia menamakan item yang betul.
Contoh yang diselesaikan
Laporan rekaan untuk kelab perpustakaan mempunyai dua jadual. Tugasan: tambah baris sumber Source: Hill Road Library Club survey (invented data), 2026 di bawah Table 2, dan rujuk Table 2 dalam perenggan di atasnya.
Langkah 1, salin teks sumber tepat seperti yang diberi, termasuk kurungan dan koma.
Langkah 2, letakkan dalam perenggan teks kecil terus di bawah Table 2, dengan gaya yang sama seperti nota jadual sedia ada.
Langkah 3, rujukan silang. Dalam perenggan, masukkan rujukan silang kepada kapsyen jadual pinjaman. Pada masa ini ia berbunyi “see Table 2”.
Langkah 4, suntingan. Kelab kemudian meminta jadual baharu ditambah sebelum jadual pinjaman. Dokumen kini mempunyai 3 jadual, dan jadual pinjaman berpindah daripada nombor 2 ke nombor 3.
Langkah 5, kemas kini. Kemas kini rujukan. Perenggan kini berbunyi “see Table 3”, dan baris sumber masih di bawah jadual pinjaman.
Langkah 6, sahkan. Bilangan jadual: 2 sebelum, 3 selepas. Rujukan berubah daripada 2 kepada 3 kerana jadual pinjaman beralih satu tempat.
Kesilapan yang perlu dielakkan
Pelajar menaip perkataan “see Table 2” secara manual.
Hasil yang salah: Selepas jadual baharu dimasukkan, perenggan masih berbunyi “see Table 2”, yang kini menamakan jadual yang salah.
Teks nampak betul ketika ditulis, jadi tiada apa-apa yang mendorong semakan semula. Pembetulannya: guna rujukan silang kepada kapsyen dan kemas kini rujukan selepas setiap suntingan struktur.
Semak sendiri
1. Tugasan memberi teks sumber “Source: Club survey (invented data)”. Anda menulis “Source: Club survey”. Apa yang salah?
Show answer
Perkataan yang diberi telah dipendekkan. Teks mesti sepadan dengan apa yang diberi tugasan, termasuk label “(invented data)”.
2. Laporan ada 4 jadual. Jadual baharu dimasukkan sebagai Table 1. Apakah nombor Table 4 yang lama kini, dan apa yang patut dibuat pada “see Table 4” yang ditaip?
Show answer
Ia kini Table 5. “see Table 4” yang ditaip adalah salah. Gantikan dengan rujukan silang dan kemas kini rujukan.
3. Mengapa salah menambah sumber yang tidak disebut tugasan?
Show answer
Tugasan menentukan rujukan yang dibenarkan. Sumber tambahan yang tidak diberi ialah maklumat rekaan, jadi dokumen menjadi kurang tepat.
Seterusnya
Kemahiran terakhir dalam modul ini ialah membandingkan hasil akhir dengan senarai semak tugasan asal, di mana anda mengesahkan setiap rujukan ada. Cuba keseluruhan modul dengan set latihan penyuntingan dokumen. Penyemak tugasan praktikal dan bukti ICT boleh menyenaraikan setiap rujukan yang diminta tugasan.
Jika anda mahu guru melihat bagaimana dokumen anda berkelakuan selepas suntingan, tuisyen ICT dalam talian satu-lawan-satu ialah tempat kami boleh melakukannya bersama.