Banyak markah Matematik hilang kerana satu perkataan sahaja: pelajar tahu kaedahnya tetapi menjawab soalan yang sedikit berbeza. Glosari ini memberi setiap istilah maksud mudah, contoh kecil dan perkataan yang paling kerap dikelirukan dengannya.
Enam belas istilah dikumpulkan mengikut topik. Setiap satu dipautkan ke pelajaran yang mengajarnya. Jambatan konsep Inggeris, BM dan Cina menunjukkan istilah yang sama dalam ketiga-tiga bahasa.
Nombor dan kadaran
Integer (nombor bulat). Nombor bulat, positif, negatif atau sifar: −3, 0, 12. Contoh: 2.5 bukan integer. Dikelirukan dengan nombor nisbah (rational number), yang merangkumi semua integer dan juga pecahan seperti 3/4. Lihat deria nombor.
Faktor (factor) dan gandaan (multiple). Faktor membahagi sesuatu nombor dengan tepat; gandaan ialah hasil darabnya. Faktor bagi 12 termasuk 3 dan 4; gandaan 12 termasuk 24 dan 36. Dikelirukan antara satu sama lain kerana kedua-duanya melibatkan nombor yang sama. Lihat menggunakan faktor.
Nisbah (ratio) dan pecahan. Nisbah membandingkan bahagian, 2 : 3. Pecahan membandingkan satu bahagian dengan keseluruhan, di sini 2/5 dan 3/5 daripada jumlah. Contoh: nisbah merah kepada biru 2 : 3 bermaksud merah ialah 2/5 daripada semua manik, bukan 2/3. Lihat nisbah berbanding pecahan jumlah.
Perubahan peratusan dan mata peratusan (percentage points). Kenaikan daripada 40% kepada 50% ialah 10 mata peratusan, tetapi ia kenaikan 25% pada peratusan itu sendiri (10 ÷ 40). Dikelirukan antara satu sama lain dalam berita dan soalan peperiksaan. Lihat perubahan peratusan berbanding mata peratusan.
Asas (base) bagi peratusan. Kuantiti yang mewakili 100%. Contoh: selepas kenaikan 20% kepada RM 120, asasnya ialah RM 100, jadi penurunan 20% daripada RM 120 tidak kembali ke RM 100. Lihat mengapa kenaikan dan penurunan tidak membatalkan.
Indeks dan kejituan
Bentuk piawai (standard form). Nombor yang ditulis sebagai A × 10ⁿ dengan 1 ≤ A < 10. Contoh: 0.00072 = 7.2 × 10⁻⁴. Dikelirukan dengan sebarang nombor berkuasa sepuluh, seperti 72 × 10⁻⁵, yang bernilai sama tetapi bukan bentuk piawai. Lihat ukuran kecil dalam bentuk piawai.
Angka bererti (significant figures) dan tempat perpuluhan (decimal places). Tempat perpuluhan dikira selepas titik. Angka bererti dikira bermula daripada digit bukan sifar pertama. Contoh: 0.00407 mempunyai 5 tempat perpuluhan tetapi 3 angka bererti. Lihat memilih angka bererti yang sesuai.
Had atas dan had bawah (upper and lower bound). Nilai terbesar dan terkecil yang mungkin menjadi asal sesuatu ukuran yang dibundarkan. Contoh: 8.4 cm kepada 1 tempat perpuluhan terletak daripada 8.35 sehingga tetapi tidak termasuk 8.45. Dikelirukan dengan ralat atau toleransi, yang merupakan idea berbeza. Lihat memulihkan selang.
Ketepatan (accuracy) dan kejituan (precision). Kejituan ialah bilangan digit yang anda laporkan. Ketepatan ialah sejauh mana anda dekat dengan nilai sebenar. Contoh: menulis 3.141 593 untuk π sangat jitu; menulis 3.2 kurang jitu tetapi masih dekat. Lihat ketepatan berbanding tempat perpuluhan yang dipaparkan.
Algebra dan graf
Ungkapan (expression), persamaan (equation) dan rumus (formula). Ungkapan seperti 3x + 2 tiada tanda sama dengan. Persamaan seperti 3x + 2 = 11 boleh diselesaikan untuk x. Rumus seperti A = lw mengaitkan kuantiti dan boleh disusun semula. Lihat persamaan dan rumus.
Kembangkan (expand) dan faktorkan (factorise). Kedua-duanya songsang. Mengembangkan menukar 3(x + 2) kepada 3x + 6. Memfaktorkan menukar 3x + 6 kembali kepada 3(x + 2). Dikelirukan dengan permudahkan (simplify), iaitu menulis dalam bentuk setara yang lebih ringkas. Lihat memfaktorkan dengan faktor sepunya.
Kecerunan (gradient) dan pintasan (intercept). Kecerunan ialah tahap curam sesuatu garis; pintasan-y ialah tempat garis memotong paksi-y. Dalam y = 2x + 5, kecerunan ialah 2 dan pintasan ialah 5. Lihat geometri koordinat.
Geometri, trigonometri, data
Kongruen (congruent) dan serupa (similar). Bentuk kongruen serupa sepenuhnya dalam saiz dan bentuk. Bentuk serupa mempunyai bentuk sama tetapi saiz boleh berbeza, jadi panjang berskala dengan faktor tetap. Lihat keserupaan, kekongruenan dan skala.
Bearing. Arah yang diukur ikut arah jam dari utara, ditulis dengan tiga angka, seperti 045°. Dikelirukan dengan sudut biasa pada gambar rajah, yang boleh diukur dari sebarang garis. Lihat segi tiga bukan bersudut tegak dan bearing.
Min (mean), median dan mod (mode). Min ialah jumlah dibahagi bilangan; median ialah nilai tengah selepas disusun; mod ialah nilai paling kerap. Bagi 2, 3, 3, 4, 13 min ialah 5, median ialah 3 dan mod ialah 3. Lihat statistik dan taburan.
Kebarangkalian eksperimen dan teori. Kebarangkalian teori datang daripada hasil yang sama mungkin, seperti 1/6 untuk dadu adil. Kebarangkalian eksperimen datang daripada percubaan, seperti 18 angka enam dalam 90 lontaran, iaitu 1/5. Kedua-duanya hampir sama hanya jika percubaan banyak. Lihat penaakulan kebarangkalian.
Cara menggunakan glosari ini
Pilih tiga istilah yang membuat anda teragak-agak. Bagi setiap satu, tulis satu baris contoh sendiri, kemudian sebut dengan lantang mengapa perkataan yang dikelirukan itu tidak sesuai. Kembali kepada istilah itu seminggu kemudian.
Jika anda tidak pasti istilah sukatan mana yang terpakai untuk anda, semak tatatanda dan kandungan untuk kod anda di laman Cambridge, dan lihat panduan pembelajaran Matematik. Guru dalam tuisyen Matematik dalam talian satu dengan satu juga boleh meminta anda menerangkan sesuatu istilah dan perasan di mana maksud anda dan maksud dalam peperiksaan berbeza.